Christen Forum Limburg

Conferenties 2018-2019

Bekijk het volledige aanbod

Volgende conferentie

Een wetenschapper op zoek naar exoplaneten,

een wetenschapper op zoek naar geloof …

Leen Decin

Astrofysicus,
hoogleraar sterrenkunde KU Leuven

maandag 18 februari 2019 om 20.00 uur
Cultuurcentrum Hasselt - kleine schouwburg

Na een postdoctorale periode aan de KULeuven en Universiteit van Amsterdam werd Leen Decin in 2010 benoemd als professor aan de KULeuven. In 2011 startte ze een interdisciplinaire onderzoeksgroep die zich focust op klimaatstudies bij exoplaneten. In 2014 behaalde Decin een prestigieuze ERC consolidator grant (2.6 m euro) om de chemische en dynamische processen in de sterrenwinden van geëvolueerde sterren te bestuderen

In Tertio van 4 juni 2014 verscheen een interview met Leen Decin onder de titel Wetenschap levert geen godsbewijzen.

[Leen Decin] combineert een vooraanstaande carrière tussen de sterren met een aardse geloofsvisie. " Die beide dimensies zijn ten diepste bij mij aanwezig, maar laat ik nooit in concurrentie treden. Wetenschap dient niet om het bestaan van God te staven "

Een paar fragmenten:

Wat levert de speurtocht naar planeten buiten ons zonnestelsel op?

De NASA-satelliet Kepler heeft inmiddels ruim duizend 'exoplaneten' ontdekt, waaronder een respectabel aantal met een massa van aardse proporties. Projecten die in het teken staan van deze 'heilige graal' voor sterrenkundigen weken iets gemakkelijker fondsen los, omdat de mens gefascineerd is door de vraag 'Zijn we alleen in het heelal?' Met "Plato 2.0" speurt een toekomstige missie van de ESA straks eveneens mee. Inspanningen die zeker vruchten afwerpen. Ik verwacht dat we talrijke extra exemplaren ontdekken, met name in de buurt van koudere sterren. Tijdens een latere fase hopen wetenschappers te analyseren uit welke stoffen die planeten en hun atmosferen bestaan. En ja, daarbij komen we vast biologische activiteit op het spoor.

Schuilt tussen dat leven ook een andere intelligente beschaving, zoals sommigen besluiten uit de vergelijking van radioastronoom Frank Drake?

Met die Drake equation kunnen we alle kanten uit. Voor mij lijdt het geen twijfel dat buiten de aarde biologische activiteit voorkomt. Over ander geavanceerd leven blijf ik evenwel sceptisch. Alleen al uit biologisch oogpunt is de mens het resultaat van talloze toevaltreffers. Na verschillende extinctiegolven - die onder meer de dinosauriërs hebben weggevaagd- is onze soort pas ten tonele verschenen. Bovendien acht ik radiocommunicatie tussen eventuele beschavingen al even onwaarschijnlijk. Afstanden in ons heelal blijken gigantisch. De meest dichtstbijzijnde ster bevindt zich op 4,22 lichtjaar. Hierdoor is de statistische kans dat signalen elkaar kruisen miniem. Zeker gezien de korte periode waarin deze technologie bestaat ten opzichte van de 4.5 miljard jaar dat onze aardbol meegaat.

Het recente boek God bewijzen [Stefan Paas] voert onder meer kosmologische argumenten aan die wijzen op "goddelijke vingerafdrukken". Zoeken gelovigen terecht bevestiging bij sterrenkundigen?

De wetenschap zetten we beter niet in om bewijzen voor of tegen God te formuleren. Beide dimensies zijn ten diepste van belang in mijn leven; maar ze blijken duidelijk van een andere orde. Ik laat ze ook niet in concurrentie treden. Nooit heb ik de aandrang gevoeld om Gods bestaan te bewijzen. Mijn talenten hebben me gewoon voorbestemd voor een wetenschappelijke carrière; professioneel buig ik me daarom over de materie. Toch vermoed en geloof ik dat er meer is dan louter het stoffelijke.

Voelt u zich als gelovige wetenschapper nooit geroepen uw overtuiging uit te dragen?

Luidkeels mijn mening verkondigen aan al wie het horen wil, is niet mijn stijl. Ik voel me absoluut sterk gedragen vanuit het geloof en communiceer daar zeker over. Dat evenwel binnen kleinere gezelschappen en in veeleer bescheiden, warme daden. De evangelische boodschap inspireert me vooral attent in het leven te staan. Vriendelijkheid is voor mij meer dan sociale conventie. Vanuit een diepe overtuiging vind ik het cruciaal anderen te ondersteunen. Zelfs bij mensen die ik minder goed ken, vergewis ik mij van hun welbevinden. De schijnbaar banale vraag 'gaat het nog een beetje' stellen we elkaar niet vaak genoeg.

Meer informatie

Naar boven

Uw financiële steun

Christen Forum is een onafhankelijke v.z.w., en wij willen dat per se zo houden. Wij willen bovendien een heel open forum zijn. De toegang tot de conferenties is gratis, voor het tijdschrift is er geen abonnementskost.

Ter conferentie vragen wij de deelnemers een vrije bijdrage. Maar dat volstaat niet om alle kosten te dekken.

Er is ook wat structurele toelage, maar alleen met uw gulle aanvullende steun kunnen wij conferenties blijven organiseren. Sprekers zijn altijd heel verwonderd over de belangstelling die dit christelijk Forum kan opwekken. Wij willen er alles aan doen om ervoor te zorgen dat Christen Forum ook in de toekomst zijn rol kan spelen.

In het verleden heeft Christen Forum altijd milde steun ontvangen van zijn sympathisanten om dat te kunnen blijven doen. Ook nu rekenen wij weer op u!

Uw bijdrage kunt u storten op de rekening van Christen Forum:

IBAN BE93 4537 1257 9167 (453-7125791-67)
BIC KREDBEBB
van Christen Forum vzw,
Pietelbeekstraat 165
3500 Hasselt

Met vermelding: Steun 2019

Naar boven

Terugblik

Een ziel voor Europa
Een opdracht voor de Kerk?
Een terugblik op de conferentie met Mgr. Jean Kockerols op 26 november 2018

Mgr. Kockerols bij Christen Forum

De inwoners van Europa moeten overal in Europa thuis kunnen zijn. Het verhaal begon op 25 maart 1957 met de ondertekening van het Verdrag van Rome. 12 Jaar na de afschuwelijke Tweede Wereldoorlog was er nog veel haat en onbegrip. De grote vraag was: wat is vrede, en hoe kan men die samen opbouwen?

Grote katholieken – Schumann, Gaspari, Adenauer – hebben vanaf het begin een heel belangrijke rol gespeeld, en ook nu nog profileren christenen zich. Economische samenwerking moest leiden tot vreedzaam samenleven. Het samenwerkingsverband voor vrede was nadrukkelijk een politiek project, niet een zuiver economisch project. Een politiek project vereist een ziel; een economisch project heeft geen ziel nodig.

De Kerk heeft altijd interesse betoond voor de Europese ontwikkelingen. Naast de Belgische nuntius is er in Brussel ook een Europese nuntius. Rome is goed op de hoogte van de toestand.

COMECE (Commission of the Bishops' Conferences of the European Union) verenigt gedelegeerden van de bisschoppenconferenties van de 28 lidstaten van de Europese Unie. COMECE volgt het politieke proces van de unie op alle domeinen die voor de Kerk van belang zijn. De communicatie verloopt in beide richtingen. Zo werden bij het economisch verdrag tussen Europa en de VS de bedenkingen van de Europese en de Amerikaanse bisschoppen over de gevolgen voorgelegd. Bij de totstandkoming van de privacywetgeving werd ook gesproken over de gevolgen voor de Kerk (kan zij nog vrij doopregisters bijhouden?).

COMECE is geen lobbygroep. De organisatie verdedigt het algemeen belang. Europa is immers een project met weerslag op het gans wereldgebeuren.

Europa wil van zijn kant de dialoog aangaan. Art. 17 van het Verdrag van Rome verklaart dat de Unie de status eerbiedigt die kerken en religieuze verenigingen en gemeenschappen volgens het nationaal recht in de lidstaten hebben. Zij voert een open, transparante en regelmatige dialoog met die kerken en organisaties, onder erkenning van hun identiteit en hun specifieke bijdrage.

Paus Franciscus maakte op verzoek van COMECE zijn eerste Europese reis naar Straatsburg, als teken van geloof in de sterkte van een verenigd Europa. De Paus legt de nadruk op bemoedigen, op hoop geven. Hij wil ook vermijden dat het geloof wordt geprivatiseerd. Geloof gaat gepaard met engagement, gelovigen moeten bruggen bouwen. Tegenover de Europese instellingen verklaart hij dat de Kerk niet de oplossingen wil aanbrengen, maar wel een profetische rol wil spelen, en dus vragen wil stellen.

Een vluchteling is geen kabeljauw. De focus van de Paus is niet winst, maar waardigheid. De mens is geen eiland maar een relationeel iemand. De integrale ontwikkeling van de gehele mens is het na te streven doel. Dat betekent dat er ook plaats moet zijn voor de spirituele dimensie. Het nastreven van algemeen welzijn (common good) vereist solidariteit. En als Europa een familie van volkeren is, dan is er enerzijds een graad van diversiteit, maar anderzijds ook gemeenschappelijkheid.

Jean Cockerols noemt zichzelf een overtuigd Europeaan. Zijn werkgebied Brussel noemt hij een genade en een uitdaging, niet een probleem. Hij stelt dat christenen weten wat gedenken en herdenken is. Onze geschiedenis is die van een heilig verbond van God op weg. Ons geheugen moet worden gevoed – wij moeten onze roots kennen.

Verder is het zijn overtuiging vrede iets anders is dan afwezigheid van oorlog. Vrede is inzet, verlangen, opdracht, vechten tegen onverschilligheid. Vrede is anderen leren ontmoeten en met hen dialogeren, met respect en zonder a priori’s; het is appreciëren, beminnen. Dat laatste omvat vergeven en verzoenen. Christus is de openbaring van Gods vrede.

Nog een overtuiging van Mgr. Cockerols: we moeten mensen zijn die diep verankerd zijn in hun identiteit (of beter: hun identiteiten: Brusselaar, Brabander, Belg, Europeaan…). Katholiek zijn is één zijn-in-verscheidenheid.

Tenslotte moeten wij mensen zijn van hoop. Christenen moeten blijven vertrouwen schenken.

Kernthema’s voor de uitbouw van Europa zijn subsidiariteit, solidariteit, rechtvaardigheid en synodaliteit. Subsidiariteit betekent dat niet alles beslist wordt in Brussel. Solidariteit is aandacht voor het gemeenschappelijk goed: “Wanneer één lichaamsdeel lijdt, delen alle andere in het lijden.” (1 Kor 12, 26). Rechtvaardigheid blijkt uit het beschermen van de zwakken. Synodaliteit betekent samen op weg zijn, samen durven en vertrouwen.

Synode

Mgr. Jean Cockerols was op de afgelopen jongerensynode referendaris voor jeugdpastoraal. Hem blijft vooral bij: synodaliteit, katholiciteit en (afwezigheid van) methode. De raadpleging van het godsvolk is synodaliteit, en de aanwezigheid van een aantal jongeren – ook al werden die helemaal achteraan geplaatst. Het samenzitten met bisschoppen uit de hele wereld is een teken van katholiciteit: één blijven in verscheidenheid is een boeiende uitdaging. Jammer genoeg heeft het Vaticaan géén methode: het liep alle kanten uit.

De synode riep veel verwachtingen op, maar over de resultaten bestaat scepticisme. En er blijven vragen. Luisteren wij wel genoeg? Naar welke jongeren luisteren wij? Steken wij daar genoeg tijd en energie in? Hoe kunnen wij begeleiden? Hoe de begeleiders – de jongvolwassenen – begeleiden? Hoe gaan we om met de virtuele wereld? Het onderwerp is belangrijk genoeg voor een aparte synode. Het onderwerp seksualiteit en affectiviteit ligt nog altijd heel gevoelig: eenheid in verscheidenheid ligt hier bijzonder moeilijk en het onderwerp wordt gemakshalve opzijgeschoven. Nochtans zei één van de jongeren: “Als jullie niet spreken, dan zullen anderen ons misleiden.”

Het thema van de interventie van Mgr. Cockerols was roeping. Alle mensen worden geroepen tot leven. Dat is een engagement tot heiligheid, tot godswording. De vraag is dan welke keuzes moeten worden gemaakt, wat het doel het meest steunt. Hij pleitte ervoor om ook jonge gehuwde volwassenen op te roepen tot priesterschap. Zijn oproep verdween geruisloos in de doofpot.

Maar: zalig dat wij zo’n Paus hebben, die gaat naar het hart van het evangelie.

Laten wij voor het overige de Geest vragen om de gaten te vullen.

Samenvatting: Rudi Draye, lid van de stuurgroep

Naar boven

Wij-Zij: Polarisatie als verrijking en bedreiging
Een terugblik op de conferentie met Chrisophe Busch op 22 oktober 2018

Christophe Busch bij Christen Forum

Naar polariserende uitspraken is het nooit ver zoeken: “Moslims zijn terroristen!” is er zo één van. Zij gaan hun eigen leven leiden, die met feitelijkheid niets meer te maken heeft. De kans dat je door moslimterrorisme om het leven komt is statistisch kleiner dan de kans dat je door je eigen wasmachine wordt verpletterd…

Elke breuklijn kan een bron van polarisatie zijn. In de geschiedenis doen zich afwisselend processen voor van toenadering en van verwijdering. Toenadering leidt tot harmonisatie: bv. de oprichting van de UNO na de Tweede Wereldoorlog. En het verenigde Europa, bedoeld als vredesproject. Verwijdering leidt tot polarisatie. Dat zie je vanaf zowat 2010 gebeuren. Die polarisering is een neveneffect van de globalisering, die ook ontwrichtende effecten heeft.

En dan wordt er gezocht naar oorzaken, naar “schuld”. De informatie daarrond bereikt ons ook via een veelvoud van nieuwe mediakanalen. De overweldigende stroom informatie maakt het moeilijk om te onderscheiden wat fake is, om te filteren.

In tijden van onzekerheid ontstaat de neiging tot terugplooien op een verhoogd stambewustzijn. En als je terugplooit op een stam, dan kom je terecht in een multipolaire wereld.

Er zijn twee vormen van polarisatie: politieke en sociale. Politieke polarisatie gaat over ideeën. Die polarisatie is gerechtvaardigd, en daar gaat het hier dus niet over. Meer nog, politiek zonder polen kan gewoon niet.

Sociale polarisatie is van een andere aard: zij speelt op de man. Zij plakt een etiket op de ander en creëert een bewustzijn van “wij en zij”.

Wat we ons moeten afvragen, is hoe we de splitsende mechanismen te lijf kunnen gaan. We moeten daarbij beseffen dat wij allemaal vele lagen van lidmaatschap hebben. Wie zich exclusief identificeert met één lasg, die heeft mogelijk zelf een probleem.

Groepen die succes hebben, daar willen we bij horen. Dat verlangen ontstaat uit onze noden, uit de verhalen van de groep (het wereldbeeld dat de narratieven opbouwen), en uit de netwerken van de groep. Als groepen zich dan bedreigd voelen, dan nemen ze een sterkere identiteit aan.

Lidmaatschap van een groep verhoogt de druk om voorrang te geven aan overeenstemming en eensgezindheid. Zo ontstaat de druk om “te volgen” (de Milet-jassen!), om ons de gedragscode en de verhalen van de groep eigen te maken.

(Sociale) polarisatie kán aanleiding geven tot gewelddadige confrontatie. Dat soort polarisatie moeten we bestrijden (voor politieke polarisatie daarentegen, moeten we vaardigheden ontwikkelen). Basiswetten van polarisatie zijn: gedachtenconstructies, branding (uitspraken over identiteit) en gevoelsdynamiek.

In het proces van polarisatie zijn een aantal rollen te onderscheiden: de pushers, de joiners (de volgers die beamen wat de pushers zeggen); de zwijgende meerderheid (die onder druk wordt gezet om te kiezen); de bemiddelaars (die brandstof leveren voor de polarisatie) en de zondebokgroep. Depolariseren is de poging om de middengroep (de zwijgende meerderheid) weer groter te maken. Game changers daarin zijn de verandering van de doelgroep (het midden opzoeken, niet de polen); de verandering van positie (luisteren in het midden) en de verandering van toon (“Vrouwen kunnen ook parkeren!”). Die game changers zijn een poging om de bal te zoeken in plaats van de man.

We moeten er ons van bewust zijn dat er heel wat bronnen van polarisatie zullen bijkomen (denk bv. maar aan de te verwachten klimaatemigratie). Gelukkig zijn er ook positieve tendensen: we leren langzaam wennen aan heterogeniteit. Daartegenover staat dan weer dat de media een opeenstapeling van negativiteit aanreiken.

In zijn boek Factfulness betoogt Hans Rosling dat de wereld in een veel betere staat verkeert dan wij aannemen, ondanks alle imperfecties. Op vragen over globale trends slaan we systematisch de bal mis (“Een chimpansee zou nauwkeuriger zijn in het kiezen van antwoorden”…). Dat komt volgens hem omdat een aantal instincten ons perspectief misvormen, zoals onze neiging om de wereld in twee kampen te verdelen (een variatie op het thema wij en zij), de manier waarop wij media consumeren (waar angst de boventoon voert) en hoe we tegen vooruitgang aankijken (waarbij we aannemen dat het alsmaar slechter gaat, zonder dat we de gronden kennen voor die overtuiging).

De holocaust is een goed voorbeeld. Ongeveer de helft van de joodse bevolking in deze contreien is omgekomen. Maar daartegenover staat dat ook de helft gered werd, door de “kleine goedheid” van velen die onopvallend handelden.

Polarisatie: vraag je af wat de bal is, en wat de man. En pas op met je wasmachine!

Samenvatting: Rudi Draye, lid van de stuurgroep

Naar boven

Abonnement op het tijdschrift

Het tijdschrift is gratis en wordt verstuurd naar iedereen die daarom verzoekt. Nieuwe belangstellenden in uw omgeving kunnen zich aanmelden ter gelegenheid van een van de volgende conferenties, of zij kunnen een verzoek om opgenomen te worden in het adressenbestand sturen naar het secretariaat van Christen Forum (p.a. Rudi Draye, Pietelbeekstraat 165, 3500 Hasselt. E-mail tijdschrift@cflimburg.be).`

Help ons postzegels besparen

De kosten voor het verzenden van het tijdschrift vormen een belangrijke post op ons budget.

Wij proberen daarom zoveel mogelijk mensen via elektronische weg te bereiken. Bij het verschijnen van een nieuw nummer wordt u dan via mail verwittigd. Het volledige tijdschrift vindt u daarna op onze website. U kunt het daar ook downloaden en bewaren of afdrukken.

Als u het tijdschrift alleen per e-mail wil ontvangen, en niet (meer) per post, dan kunt u dat melden op de website, of u kunt een mailtje sturen naar tijdschrift@cflimburg.be

Geïnformeerd worden via e-mail

Naar boven

Stuurgroep

Jo Berben, Jos Bleus, Josian Caproens, Georges Castro, Filips Defoort, Mia Dehaes, priester Marc Desmet, Rudi Draye (secretaris en webmaster), Tony Heeren, Michel Kempeners (voorzitter), Tine Lambrechts, Francis Loyens, Katharina Mabilde, Jan Papy, Lieve Pollet, priester Etienne Quintiens (ondervoorzitter), Annemie Roppe (penningmeester), Katrien Ruytjens, Carl Spaas, Christine Tielemans, Mieke Vandepitte, Anneleen Vuurstaek.

Naar boven