Christen Forum Limburg

Maandag 26 maart 2018 om 20.00 uur
Cultuurcentrum Hasselt

Radicalisering en terrorisme

Frédéric Van Leeuw

Federaal procureure

Frédéric Van Leeuw

Frédéric Van Leeuw is als federaal procureur nauw betrokken bij het fenomeen van het gewelddadig terrorisme in ons land. Hij speelde een belangrijke rol bij de recente aanslagen o.m. in Brussel en Parijs.

In zijn uiteenzetting gaat hij op zoek naar de dieperliggende oorzaken van de radicalisering van sommige moslimmilieus in onze samenleving, en op de eventuele band met de Islam. Hoe dient een samenleving om te gaan met die realiteit, preventief en ook repressief ?

Als lid van de Sant'Egidio komt Van Leeuw op voor een vreedzaam samenleven van de verschillende religies in een westerse samenleving die de rechtsstaat hoog in haar vaandel draagt . Recent ontving Frédéric Van Leeuw de hoogste onderscheiding in Frankrijk: hij werd als ridder opgenomen in het Légion d’honneur.

Fréderic Van Leeuw

Frédéric Van Leeuw (40) behaalde in 1997 zijn licentiaatsdiploma in de rechten en ging in 2002 aan de slag als substituut bij het Brusselse parket. Daar behandelde hij onder meer het dossier van de twee minderjarige Polen die Joe Van Holsbeeck neerstaken in het Brusselse Centraal station. In 2007 stapte hij over naar het federaal parket, waar hij referentiemagistraat voor de strijd tegen de informaticafraude werd. Hij volgde in 2014 Johan Delmulle op aan het hoofd van het federaal parket.

Als jeugdmagistraat leerde hij naar de mens achter elk dossier kijken. "Syriestrijders moeten ons doen nadenken over ons samenlevingsmodel. "

Van Leeuw is een van de drijvende krachten achter de Gemeenschap Sant’Egidio, die onder meer in Brussel aan christelijk welzijnswerk doet.

Heel het land leerde Frédéric Van Leeuw kennen als ‘die man met de bril en het ringbaardje’ die premier Michel flankeerde op de persconferentie over de aanslagen in Brussel. Als procureur van het federaal parket is Van Leeuw een van de sleutelfiguren in de Belgische strijd tegen het terrorisme. De magistraat die zegt dat hij achter elke crimineel de mens probeert te zien, bedeelt na zijn uren soep en eten aan de armen van de hoofdstad.

Toeval of niet, maar de persconferentie van Michel ademde alles waar Van Leeuw voor staat. Michel sprak geschokt maar sereen het Belgische volk toe. De premier hanteerde geen oorlogsretoriek, zoals de Franse president François Hollande na de aanslagen van november, maar riep op tot kalmte en solidariteit. Van Leeuw tokkelde op zijn smartphone, krabbelde wat in zijn schriftje, en was het in stilte roerend eens met hoe de premier het aanpakte. Naasten roemen hem om zijn kalmte, sereniteit, helde blik en intelligentie."Als het stormt, blijft Van Leeuw kalm", zei premier Michel ooit. De perfect tweetalige Van Leeuw, die in 2014 federaal procureur werd, is geen tafelspringer, maar iemand van de inhoud.

Als jeugdmagistraat bij het parket van Brussel verdiende hij zijn strepen met het onderzoek naar de moord op Joe Van Holsbeek en Afrikaanse jongerenbendes in Brussel. Zijn ervaring met jongeren leerde hem naar eigen zeggen ‘naar de mens achter het dossier te kijken.’ De man, een Brusselaar van modale afkomst en vader van drie, is als magistraat verre van een doetje, maar onderstreept steevast het belang van de context. "Mensen met een zwarte huidskleur hebben het moeilijker om een job en een huis te vinden in Brussel. Zwarte jongerenbendes zijn volgens mij een hevige reactie op die problematiek", zei hij jaren geleden. Over Syriëstrijders stelde Van Leeuw dat ze"ons moeten doen nadenken over ons samenlevingsmodel". "Het feit dat die jongeren zich tegen ons keren heeft ook te maken met uitsluiting, mislukking in het onderwijs en spirituele leegte. "

In zijn schaarse vrije tijd verslindt Van Leeuw boeken: voornamelijk romans en heel veel geschiedenisboeken. "Vooral over de middeleeuwen en de Eerste Wereldoorlog". In het weekend is hij geregeld langs een voetbalveld in het Brusselse terug te vinden, supporterend voor zijn kroost. En hij is bijzonder geëngageerd in het vrijwilligerswerk. Van Leeuw is gedelegeerd bestuurder van de Franstalige tak van de Gemeenschap Sant’Egidio, een christelijke lekengemeenschap die samen bidt en zich inzet voor de armsten. Met zijn echtgenote, die hij leerde kennen tijdens welzijnswerk in Albanië, is hij een van de drijvende krachten achter een restaurant van Sant’Egidio in Brussel. Hij deelt er zelf één keer per week eten uit.

Naar een artikel in De Tijd "M/V van de week Frédéric Van Leeuw" van 26 maart 2016

Hoogste Franse onderscheiding

Federaal procureur Frédéric Van Leeuw heeft de hoogste onderscheiding in Frankrijk gekregen, het Légion d'Honneur. Dat heeft de aftredende Franse president François Hollande beslist.

Volgens de federaal procureur is de onderscheiding het gevolg van de goede samenwerking tussen ons land en Frankrijk, bij de aanslagen van de voorbije twee jaar.

"Ik denk dat deze onderscheiding meer een boodschap is bestemd voor alle veiligheidsdiensten van België. Het is alleszins ook een mooi signaal van de Fransen, namelijk dat ze vinden dat we goed samenwerken", vertelt Van Leeuw.

Bron: De Redactie 10 mei 2017

Naar boven

Destructief egocentrisme

De spirituele en menselijke leegte drijft mensen tot destructief egocentrisme.
Ze zijn daardoor een gemakkelijke prooi voor de eerste de beste profeet.

Frédéric Van Leeuw in De mythe van de ik-identiteit waarin 14 auteurs van verschillende achtergrond zich bezighouden met de vraag "Zijn we in een egoïostische tijd beland?

Bron: Kerknet

Naar boven

De bron van het terrorisme

Frédéric Van Leeuw op de vredesbijeenkomst van Sant’Egidio in Münster en Osnabrück 2017

Van 10 tot en met 12 september 2017 vonden in de steden Münster e Osnabrück, in Duitsland, de internationale ontmoeting "WEGEN VAN VREDE: religies en culturen in dialoog" van Sant’Egido plaats. Mannen en vrouwen van verschillende religies en culturen komen samen voor drie dagen van dialoog en gebed, de een naast de ander.

/ Sant'Egidio: Paths of Peace 2017

Wat ik geapprecieerd heb aan deze editie, zegt de Luikse bisschop, is dat tijdens sommige panelgesprekken sterk op de actualiteit werd ingegaan. De gedachtewisseling over hoe beter te begrijpen wat jonge terroristen beweegt waar onder meer de Belgische federale procureur Van Leeuw aan deelnam, was bijzonder interessant. Frédéric Van Leeuw wees er inderdaad op dat deze jonge terroristen heel vaak in Europa opgroeiden. Het zijn jonge mensen op zoek naar geluk, die in deze consumptiesamenleving echter voortdurend leven met het gevoel van tekortgedaan te zijn.

Hieronder volgen fragmenten uit de interventie van federaal procureur Frédéric Van Leeuw, lid van Sant’Egidio.

Radicalisering

Het woord radicalisering, dat refereert aan radix, wortel, is dezer dagen op ieders lippen, zelfs al is dikwijls het gebrek aan wortels dat bij veel van die terroristen aan het licht komt. Een recent Frans rapport benadrukt dat het gebruik van de term radicalisering na 11 september 2001 een belangrijke verschuiving laat zien in het denken: “het gebruik van de term radicalisering gaat dienen om zich af te maken van een steriele discussie over de oorzaken en het accent te leggen op het proces, waarbij onderzoekers opgeroepen worden zich minder te focussen op de redenen waarom mensen hun toevlucht nemen tot terrorisme en meer op hoe ze betrokken geraken.”

Eigen kweek

In de loop van de onderzoeken werden wij gedwongen te erkennen dat wij niet geconfronteerd werden met een plaag die van elders komt: het gaat grotendeels om mensen van bij ons! In België is het fenomeen indrukwekkend. Sinds 2012 zijn meer dan 400 Belgische inwoners naar Syrië vertrokken om er een groep te vervoegen die als terroristisch wordt beschouwd. Velen zijn er nog. Sommigen zijn ervan teruggekeerd. Anderen zijn er gestorven. Sinds 2015 hebben de Belgische rechtbanken meer dan 270 veroordelingen uitgesproken voor terrorisme. Toch is het fenomeen in voortdurende evolutie: na de Foreign Terrorist Fighters worden we nu geconfronteerd met Home Grown Terrorist Fighters. Het gaat om personen, in de meeste gevallen erg jong, die – zoals de plegers van de aanslagen in Barcelona – nooit vertrokken zijn naar jihadistische gebieden.

Selfie met het ik in het centrum

Hoe kan het dat zoveel mensen van hier, vooral jongeren, mannen en vrouwen, zo vlug voor zulke destructieve idealen hebben kunnen kiezen? Het gaat om de generatie WhatsApp, Telegram, Facebook, Instagram, Youporn… Het gaat om mensen op zoek naar geluk, hun verlangens al te vaak verdronken hebben in consumptie die hun voortdurend achterlaat met een smaak-van-te-weinig. Het is de generatie die haar leven graag op het web etaleert, die van de selfie waarin het Ik met een hoofdletter in het centrum staat en de rest van de wereld op het achterplan. Het is de generatie van de virtuele globalisering die zich niet meer noodzakelijk informeert door een krant te kopen of naar tv te kijken, maar eerder door wat getokkel op het scherm van een smartphone.

Voor mekaar verborgen en eng verbonden

Wij zijn ons vandaag nog maar heel beperkt bewust van de manier waarop de nieuwe technologieën het landschap hebben hertekend van ons affectief leven en van onze intimiteit. Bij het bestuderen van de impact van de technologie op menselijke relaties schrijft de Amerikaanse antropoloog Sherry Turkle: “De technologie fascineert ons als wat ze ons te bieden heeft onze menselijke broosheid aanspreekt. En we zijn inderdaad breekbaar. Wij lijden van eenzaamheid terwijl de intimiteit ons afschrikt. Digitale verbindingen geven ons de indruk omringd te zijn zonder dat we er de beperkingen van de vriendschap moeten ondergaan. Ons leven op het net staat ons toe om ons voor mekaar te verbergen, terwijl we eng verbonden zijn.” Ziedaar een van de meest cruciale aspecten van de jihad 2.0, zoals Gilles de Kerkhove dat noemt, de anti-terrorismecoördinator van de Europese Unie.

Van mislukkeling naar held

De grijze eminenties van het terrorisme hebben inderdaad goed begrepen hoe ze die zwakheden kunnen uitbuiten, terwijl de grote religies nog te veel inzetten op de traditionele manieren om kennis over te dragen. Voor een groot aantal van hun gebruikers hebben de Facebooken een andere sociale media de tijd voor ontmoeting en van de traditionele circuits van socialisering gereduceerd – familie, vrienden van vlees en bloed. In een sterk concurrentiële samenleving als de onze, waar persoonlijke ontplooiing bovenaan de piramide van succes staat, is de druk om iemand te worden enorm, en die creëert voor velen een immense eenzaamheid. Het sociale criterium is niet meer een vriend te zijn, of om geliefd te zijn, maar: populair te zijn. Die behoefte aan erkenning kan zich soms vertalen in een immense eenzaamheid. Voor een aantal mensen zijn de sociale media een ontsnappingsroute geworden om zich daar een tweede leven uit te bouwen, een waar men de held wordt en niet meer de mislukkeling die men dacht te zijn. Men laat zich dan virtueel isoleren achter het scherm. Men loopt vervolgens vlotjes te koop met zijn radicalisme op zijn Facebookpagina met een opbod aan gewelddadigheden. Men wisselt op de app Telegram potentiële doelen uit, katalysators van haat, en men maakt afspraken met onbekenden om met hen zijn zelfmoord te sublimeren – zoals de twee daders deden die priester Jean Hamel de keer oversneden in Saint-Etienne du Rouvray. En daarbij zorgen ze natuurlijk goed voor het mediatieke spektakel om toe te slaan, te terroriseren en nieuw zelfmoordkandidaten te doen opstaan.

Het ideaal van de kamikaze

Zelfs als he niet evident is welk antwoord er te geven is, dan lijkt et mij toch nodig de aandacht te trekken op die dualiteit tussen emotie en de ontwikkeling van kritische zin. “De tragedie van de moderne mens is niet dat hij de zin van zijn leven niet kent, wel het feit dat minder en minder stoort”, zei Vaclav Havel. Het gaat hier om een fundamenteel symptoomdat wij maar moeilijk kunnen analyseren omdat het zijn oorsprong vindt in net conflict tussen het religieuze en de moderne samenleving. Olivier Roy: “Er is wel degelijk een eigentijds proces van fundamentalistische verharding van de godsdiensten, te wijten aan het cultuurverlies van de godsdiensten en aan de triomf van het secularisme dat het religieuze niet meer begrijpt.” Zonder in te gaan op het debat over de radicalisering van de islam of van de islamisering van de radicaliteit, lijkt het mij toch belangrijk om in te zien dat als het leven van onze jongeren zinleeg is, het dreigt te vallen in leegte. Als geen enkele innerlijke vraag ernstig wordt genomen, vanuit spiritueel of filosofisch standpunt, dan bestaat het risico dat de eerste die een begin van antwoord lijkt aan te brengen, blindelings wordt gevolgd, en in heel korte tijd. Philippe Van Meerbeeck zegt het heel treffend: “God antwoordt niet! De Vader zwijgt! De hemel is leeg! De wereld van vandaag is gedesillusioneerd. Maar de adolescent die op het net een zekerheid zoekt, een ideaal, iets sacraals dat hij nodig heeft om op te groeien, wat gaat die vinden?” Voor sommigen bevindt het antwoord zich in mijn dossiers: het ideaal van de kamikaze!

Uitsluiting: belangrijke stap in het risico op radicalisering

Onze samenlevingen worden bang van de geradicaliseerden, en het meest voor de hand liggende antwoord daarop lijkt dan de uitsluiting te zijn. Er is de uitsluiting die men voelt als men woont in een gemarginaliseerde stadrand. Er is ook die van de wereld van de school en van het werk. We moeten ons er wel van bewust zijn dat uitsluiting juist een belangrijke stap is in het risico op radicalisering, want zij bevestigt het individu in zijn frustraties. In België zijn er een paar uitzonderlijke experimenten geweest waarbij een werkgever, onverwacht geconfronteerd met iemand die met zijn radicaliteit te koop liep, ondanks alles er toch voor koos om hem niet te ontslaan. Na een paar maanden hadden die personen zichzelf bijna allemaal gederadicaliseerd want de uitsluiting die ze bewust of onbewust nastreefden kwam er niet.

Geen oorlog maar Justitia

Als reactie [op het terrorisme] zou, nog steeds volgens Antoine Garapon, de bekoring kunnen bestaan om op het geen-terrein van de terrorist te antwoorden met de geen-wet voor die piraten van de moderne tijd, zoals dag gebeurd is met Guantanamo. Het is net aan dat soort verleiding dat we tot nu toe hebben weerstaan. Wij hebben ons niet gewend tot het geen-wet. In een democratie wettigt het doel niet de middelen, wat ook het gevaar zij! Wij hebben het niet over oorlog, maar over Justitia, over inlichtingen en veiligheid. Wij hebben het niet over elimineren of neutraliseren, maar over tegenhouden en rechtspreken. Wij moeten erover nadenken om geduld in de plaats te stellen van uitsluiting

Repressie alleen is geen oplossing

Wij hebben al veel te veel slachtoffers, teveel mensen die lijden, en wij hebben ons daar niet aan gewend. Zelfs als we zo graag gewild hadden dat die slachtoffers niet zouden getroffen zijn, zij hebben ons opnieuw iets fundamenteels geleerd: luisteren naar wie lijdt, en er ons vooral niet van afwenden. Ik ben er persoonlijk van overtuigd dat het dát is wat we in onze manier van leven moeten veranderen. Dat kan ons samenleven maar meer menselijk maken. Daar ligt een van de krachtigste reacties om het terrorisme bij de wortel aan te pakken: dat repressie alléén niet in staat is om dat te verwezenlijken.

Lees de volledige interventie (Frans)

Lees de Nederlandse vertaling van de tussenkomst

Naar boven

Met oorlog tegen islam verkwanselen we gouden kans

In een interview in De Standaard (3 oktober 2017) bevestigt prof. Rik Colsaet feitelijk de stelling van Frédéric Van Leeuw, dat repressie alleen het terrorisme niet zal verslaan.

Bovendien vergissen we ons gemakkelijk van vijand. In een bevraging van bewoners van twee “achtergestelde” wijken van Sint-Jans-Molenbeek, waarvan de resultaten bij hetzelfde artikel worden beschreven. 22% van de ondervraagden geven weinig toekomstperspectief aan als de belangrijkste oorzaak van radicalisering. Voeg daarbij 13% discriminatie en 12% kwetsbaarheid jongeren. Extremisch discours geldt maar voor 6%. Als die cijfers kloppen, dan weten we eigenlijk wat ons te doen staat.

Uit dat interview:

Terrorisme, zegt u, ontstaat uit de wisselwerking tussen vier elementen: voedingsbodem, gelegenheid, ideologie en groepsdynamiek.

En juist daarom volstaat het niet om alleen de ideologie te bestrijden, zoals sommigen voorstellen. Het is daarentegen essentieel om de sociale en economische voedingsbodem droog te leggen. Dat is trouwens de enige van de vier factoren die je als samenleving in de hand hebt.

Pak je die voedingsbodem niet aan, dan maak je de tieners van vandaag rijp om bij de volgende gelegenheid, zoals een nieuw conflict in het Midden-Oosten, naar het terrorisme te worden gelokt. Via een vriendenkliekje met een wervend ideologisch verhaal dat ze van het internet plukken.

Dat veronderstelt dat we in onze samenleving gaan kijken waarom een hele generatie jongeren het gevoel heeft hier niet welkom te zijn en geen toekomst te hebben. Dat is de echte voedingsbodem van het terrorisme, zoals blijkt uit een recent onderzoek in Sint-Jans-Molenbeek.

Er is sinds de aanslagen in Brussel veel ten goede veranderd, erkennen de Molenbekenaars. Maar de woede en ontgoocheling bij de jongeren woekeren voort omdat de echte problemen niet worden aangepakt.

Tien jaar geleden hebben we volgens u een mooie kans verkwanseld.

Tussen 2005 en 2010 daalde het aantal aanslagen, werden terreurcellen ontmanteld en maakten opiniepeilingen duidelijk dat het jihadisme een randfenomeen was. De omstandigheden waren dus gunstig. In plaats van daarvan gebruik te maken, lieten we toe dat het verhaal van de Botsing der Beschavingen dat extreemrechts sinds de jaren tachtig propageerde, de overheersende visie werd. Door de schok van 9/11 raakte het debat over discriminatie en racisme bedolven onder de stelling dat hun cultuur de integratie van migranten verhinderde.

We zagen niet dat de Kulturkampf tegen de islam het gevoel bij jongeren met een migratie-achtergrond versterkte dat ze tweederangsburgers zijn. Evenmin begrepen we het verwoestende effect van de structurele discriminatie in onze samenleving. Deze jongeren werden gevoelig voor de beloften van IS en we kregen vanaf 2012 een grote groep Syriëgangers.

Lees het volledige artikel.

Naar boven

Paus: Islam is niet gewelddadig

Volgens paus Franciscus is de islam niet gewelddadig en kan er geen sprake zijn van “islamitisch geweld”.

Dat zei de paus tijdens de persconferentie met journalisten aan boord van het vliegtuig op de terugweg van de WereldJongerendagen in Krakau naar Rome.

Priester Jacques Hamel

Volgens de paus schuilt er in iedere religie de mogelijkheid tot geweld, inclusief het katholicisme.

“Ik houd er niet van om over islamitisch geweld te spreken, omdat ik dagelijks, als ik de krant lees, geweld zie”, zei de paus op de vraag van een journalist waarom de paus nooit over islamitisch terrorisme of fundamentalisme spreekt als hij aanslagen veroordeelt zoals op de vorige week vermoorde Franse priester Jacques Hamel.

Fundamentalisten

Volgens paus Franciscus zijn er in elke religie, inclusief het katholicisme, gewelddadige mensen te vinden, “een kleine groep fundamentalisten”.

“Als fundamentalisten zo ver gaan als moord…je kan met je tong doden en ook met het mes. Ik geloof dat het niet eerlijk is om de islam te identificeren met geweld. Het is niet eerlijk en niet waar”, aldus paus Franciscus.

Gevaarlijk

Volgens paus Franciscus zijn vele jongeren in Europa achtergelaten “zonder idealen, zonder werk”, waardoor zij terechtkomen “in de drugs en alcohol, en dan daar naartoe gaan en zich aanmelden”.

De paus gaf toe dat terreurgroep IS een “Islamitische Staat is die zichzelf presenteert als gewelddadig”.

“Het is een fundamentalistische groep die zichzelf IS noemt, maar het kan niet gezegd worden, het is niet waar, en het is niet eerlijk dat de islam terroristisch is”, aldus de paus.

Franciscus voegde daaraan toe, hoewel hij niet zeker wist of hij dit wel moest zeggen, omdat “het gevaarlijk is”, dat terrorisme groeit “als er geen andere optie meer is”.

Bron: Kaholiek Nieuwsblad (NL)

Naar boven

50 apocriefe kogels

Sprekend over Pershing, die in de Filippijns-Amerikaanse oorlog moslims zou hebben geëxecuteerd (1909-1913) zei Donald Trump in februari 2016, tijdens de presidentscampagne:

Als gouverneur van de provincie Moro op de Filipijnen
had Pershing te maken met lokale moslims
die weerstand boden aan de Amerikaanse bezettingsmacht.

Zij hadden problemen met terroristen,
net zoals wij.
En hij nam 50 terroristen gevangen
die verschrikkelijk veel schade hadden aangericht
en veel mensen hadden vermoord.
Hij nam 50 terroristen,
en hij nam 50 mannen
en doopte 50 kogels in varkensbloed.
Goed gehoord, ja?
Hij nam 50 kogels,
en doopte ze in varkensbloed.

En hij liet zijn mannen hun geweren laden,
en hij zette die 50 terroristen op een rij,
en ze schoten er 49 van hen dood.
En tegen de vijftigste zei hij:
“Ga terug naar je mensen,
en vertel ze wat er gebeurd is.”

En 25 jaar lang was er geen enkel probleem.
Okee?
Vijfentwintig jaar lang was er geen probleem.

“Ik controleer de feiten vóór ik een verklaring afleg.”
(Donald trump)

“Pershing neigde naar vredesgesprekken met de Moros, eerder dan naar geweld. The generaal ontmoette de Moros en las met hen uit de Koran. Pershing wilde bruggen bouwen.”
(Historicus William Lambers)

Naar boven

Inhoud

Frédéric Van Leeuw

Destructief egocentrisme

De bron van het terrorisme

Gouden kans verkwanseld

Islam niet gewelddadig

50 aprocriefe kogels

Vraag stellen?

In het tweede deel van de conferentie beantwoordt de spreker de vragen van het publiek.

U kunt u vraag ook via deze website stellen. Zij wordt dan op de conferentie voorgelegd.

Stel de spreker een vraag.

Stel uw vraag

U kunt ook het formulier downloaden dat bij het begin van elke conferentie aan de deelnemers wordt overhandigd.

U kunt dan het formulier rustig invullen en het tijdens de pauze van de conferentie terugbezorgen aan de uitgang van de zaal.

Download het vraagformulier

Conferentietekst

Een syllabus bij de conferentie wordt verkocht tijdens de pauze op de conferentieavond. Ook op de volgende conferenties van het werkjaar kan u de tekst nog kopen, zolang de voorraad strekt.

U kunt de tekst van de conferentie ook online bestellen!

Bestel de syllabus