Christen Forum Limburg

maandag 22 oktober 2018 om 20.00 uur
Cultuurcentrum Hasselt - kleine schouwburg

Wij-Zij

Polarisatie als verrijking en bedreiging

Christophe Busch

Algemeen directeur Kazerne Dossin Mechelen

Christophe Busch

Sociale media en politiek staan bol van polariserende uitspraken, gevoed door angst, boosheid, onwetendheid of fanatisme. We lopen voortdurend het gevaar dat we “de ander” niet meer zien als gesprekspartner, maar als tegenstander of zelfs als vijand.

Wij-zij denken hoeft niet altijd problematisch te zijn. In een democratische samenleving zijn radicale ideeën en een zekere politieke polarisatie essentieel. Verschillende meningen dagen ons uit om na te denken over het status quo en vaak leidt dit tot positieve verandering.

Wij-zij denken wordt pas gevaarlijk wanneer de polarisatie het maatschappelijk weefsel dreigt te verbrokkelen. Dan krijg je al gauw “zij die erbij horen” en “zij die anders zijn”, goed en slecht, superieur en minderwaardig. Zo wordt er vandaag over migratie en Islam in die optiek al snel van zondebokken gesproken.

Christophe Busch van de Kazerne Dossin te Mechelen, de belangijke herdenkingsplaats van de deportatie van Joden uit België, is goed geplaatst om ons hierover beter te informeren.

Er zijn alleszins sterke impulsen nodig om de polarisatie te keren

Naar boven

Mensenrechten als hobby

Christophe Busch (°Gent, 1977) is Master in de Criminologische Wetenschappen (Universiteit Gent) en Master in de Holocaust- en Genocidestudies (Universiteit van Amsterdam).

Na zijn studies criminologie in Gent begon hij in 2001 als criminoloog te werken in de pas opgerichte forensisch psychiatrische instellingen voor de behandeling van medium risk geïnterneerde daders. Later stond hij als coördinator in voor de uitbouw van het forensisch zorgcircuit te Zelzate.

Eind 2012 maakte hij de overstap naar Kazerne Dossin waar hij in januari 2013 werd aangesteld als operationeel directeur en in juli 2016 als algemeen directeur, in opvolging van Herman Van Goethem die rector werd aan de Universiteit Antwerpen.

En dit jaar werkte hij zijn doctoraat rond radicalisering en dadergedrag af aan de Universiteit van Amsterdam.

In december 2017 werd Christophe Busch door Pax Christi Vlaanderen gehuldigd als ambassadeur van de vrede, “op de bres voor liefde en verbinding”, omdat hij een van die mensen is die zich opwerpen als brugfiguren, die verder kijken en willen reiken dan kortzichtigheid, haat en polarisatie.

Zowel schoonheid als destructie

(Christopher Busch bij Katelijine Boon in De Liefhebber op Klara.)

Lees het verslag van de huldiging door Pax Christi

Naar boven

Bruggen bouwen

In een interview met het tijdschrift MO verklaart Christopher Busch o.m. dat we de deradicaliseringsaanpak helemaal vanaf nu moeten opbouwen. Pessimisme aan de zijlijn is daarbij bijzonder inefficiënt. “We hebben heroïsche verhalen en moedige voorbeelden nodig” is de titel van het interview.

We moeten stoppen met continu voeding te geven aan de polarisatie. We zijn geneigd om met de twee polen te gaan praten en dan te denken dat we een debat hebben. Het hoofddoekendebat is een mooi voorbeeld. We praten met tegenstanders en voorstanders en staan na al die jaren nog geen stap verder. De essentie is om in het midden te gaan staan en om te voorkomen dat we mensen onder druk worden gezet om te kiezen.

We moeten dringend af van onze arrogantie dat we moreel superieur zijn. Tot 1989 stond homoseksualiteit in ons land opgetekend als een psychische stoornis.

Zeker binnen het huidige angstklimaat zien we dat enorm: ben je voor of tegen moslims, wil je open of gesloten grenzen? En de aanslagen spelen daar telkens op in. We hebben bruggenbouwers nodig, in het midden, in de verschillende gemeenschappen, mensen zoals imam Khalid Benhaddou die binnen de moslimgemeenschap een centrale rol speelt, die werkt met het sociale weefsel binnen die gemeenschap en binnen België.

We moeten beseffen dat diversiteit geen bedreiging maar een versterking is.

We moeten ook dringend af van onze arrogantie dat we moreel superieur zijn. Tot 1987 was homoseksualiteit in dit land een DSM-diagnose, een ziekte of een psychische stoornis dus.

En nu eisen we dat moslims en joodse groepen stantepede op tv homoseksualiteit erkennen. We zijn vergeten dat dit een proces is dat bij ons bijzonder lang heeft geduurd. Iedereen verliest als je dit gepolariseerd op de tv brengt. Ga in overleg en vertrek vanuit de gemeenschap zelf.

Het potentieel zit in de mens zelf

Lees het volledige interview in MO

Naar boven

Flikkendag in Dossin

Naar aanleiding van zijn benoeming tot ambassadeur van de vrede bij Pax Christi werd Christophe Busch geÏnterviewd door het weekblad Visie. Zij boodschap is om vooral niet in angst te leven.

Over hoe Dossin de vertaalslag maakt van Holocaust naar het heden:

Wij leggen de tijdloze mechanismen bloot die een samenleving doen afglijden naar massageweld en schending van mensen rechten. De Holocaust is helaas geen uniek voorbeeld. Denk aan de apartheid in ZuidAfrika, de onderdrukking van de zwarte burgerbevolking in de Verenigde Staten en de genocide in Rwanda. Wij willen onze bezoekers alert maken voor die mechanismen. Scholengroepen zijn een typisch publiek dat wij ontvangen, maar sinds kort zijn maandag en woensdag flikkendag

In het museum. Dan komen politieagenten hier opleiding volgen. De politie zette met ons een samenwerking op, omdat agenten vaak in aanraking komen met misdadigers en dat beïnvloedt hun perceptie van sommige groepen. Hoe ga ik om met de stijgende islamofobie? Wat doe ik als er haatberichten via Whatsapp de ronde doen binnen het korps? Welke invloed hebben mechanismen zoals groepsdruk, gehoorzaamheid en zwijgcultuur op mij? Wat als ik voor een moreel dilemma geplaatst word, doordat ik vluchtelingen moet op pakken die in eigen land gefolterd dreigen te worden? Dat zijn enkele vragen waarover zij reflecteren

Over de toenemende polarisering in onze samenleving:

‘Belangrijk om aan te stippen is dat polarisering op zich geen probleem hoeft te zijn. Radicale standpunten zijn in sommige gevallen heel legitiem. Zo ben ik een radicaal aanhanger van de mensenrechten.

Ook een debat met felle voor- en tegenstanders moet kunnen, denk aan het hoofddoekendebat. Welke plaats hebben religieuze tekens in onze samenleving? Mag een moslima een hoofddoek dragen achter het loket of niet? Daarover moeten wij kunnen praten. Het wordt pas een probleem als tegenstanders van moslims het debat kapen en hen afschilderen als een minderwaardige groep. We moeten erover waken dat we over het juiste onderwerp blijven praten en niet verglijden in een polarisering van wij tegenover zij. Hoe doe je dat? Niet door te proberen te bemiddelen tussen Filip Dewinter en Fouad Belkacem (ex-Sharia4Belgium, red.), want die zullen hun mening geen centimeter opschuiven. In de plaats daarvan moet je de grote groep i n het midden aanspreken.’

Die grote groep in het midden voelt zich vandaag vooral angstig. Is dat ook terecht? ‘

Nee. Zonder overdrijven zijn dit de beste tijden voor ons om in te leven. Er is politie die over ons waakt, een rechtstaat die on ze grondrechten beschermt, toegankelijke gezondheidszorg, enzovoort. Ieder van ons heeft een grote kans om een lang en comfortabel leven te leiden. Toch zijn we enorm angstig door de moslimterreur. Maar de kans dat je sterft doordat er een wasmachine op je valt, is groter dan dat je omkomt bij een terreuraanslag.

Het wereldbeeld van mensen wordt volgens mij negatief beïnvloed doordat de media overmatig veel aandacht geven aan rampzalig nieuws. Verhalen zoals dat van de Britse Jill Hicks lees je bijna nooit. Zij overleefde de bomaanslag in Londen van 2005, maar verloor daarbij haar beide benen. Toch koos Jill Hicks ervoor om niet te getuigen over al het leed dat de bom veroorzaakte, maar wel over de goedheid van de mens die zij ervaarde. Zij vertelt over de hulp die de politie bood, de aanmoedigingen in het revalidatiecentrum en de steun van haar omgeving. Om de angst weg te nemen, hebben wij meer zulke verbindende en hoopgevende verhalen nodig.

Lees het volledige interview in Visie

Naar boven

Begrijp jij die terroristen?

Beschuldigen en begrijpen

Onder de titel "Begrijp jij die terroristen" publiceerde Chrisopher Busch in De Redactie van 11 mei 2016 een opiniestuk waarin hij betoogt dat een doeltreffende aanpak van het terrorisme vereist echter een inzicht in het (complexe) radicaliseringsproces of het pad dat iemand aflegt op weg naar (engagement) of terug van (disengagement) het geweld.

Lees het opiniestuk

Naar boven

Inhoud

Mensenrechten als hobby

Bruggen bouwen

Flikkendag in Dossin

Begrijp jij die terroristen?

 

Conferentietekst

Bij deze conferentie is helaas geen syllabus beschikbaar.

Terugblik

Een terugblik op deze conferentie