Christen Forum Limburg

Maandag 24 oktober 2016 om 20.00 uur
Cultuurcentrum Hasselt

Is een Europese islam mogelijk?

Brahim Laytouss

Imam, islam theoloog

Brahim Laytouss

De islam is steeds prominenter aanwezig in de Europese samenlevingen, zoveel is duidelijk. Maar islamitisch extremisme en religieus geïnspireerd geweld veroorzaken heel wat onbegrip en angst. Een van de bruggenbouwers tussen de islamitische theologie en de hedendaagse Vlaamse samenleving is Brahim Laytouss. Deze imam in Gent deed onderzoek naar Belgische Syriëstrijders. Zo kwam hij in contact met families van geradicaliseerde jongeren. Hij is kritisch voor de institutionele islam: ‘We moeten geen signalen meer geven, we moeten jongeren met argumenten overtuigen dat radicalisering niet de weg is. Dat doe je niet met een preek, maar met een programma dat vanuit een theologische visie een antwoord geeft op de levensvragen waarmee jongeren zitten, en dat een perspectief biedt aan jongeren die zo diep in hun haat en wrok zitten dat ze deze samenleving niet meer als de hunne beschouwen.’ Naast het werken met jongeren engageert Laytouss zich voor een Europese organisatie van imams en theologen die ijveren voor een Europese Islam.

Brahim Laytouss

Brahim Laytouss werd in 1971 geboren in Temsemane, Marokko. Al in 1972 verhuisde hij naar België.

In 1988 studeerde hij islamitische studies aan het Europees Islamitisch Centrum verbonden aan de Grote Moskee te Brussel.

Hij is sinds 1999 voorzitter van de Al Markaz-moskee te Gent. In 2009 werd hij algemeen directeur van het Islamic Development And Research Academy (IDARA). Sinds 2012 is hij verbonden aan het Instituut voor Marokkaanse en Mediterrane studies (IMaMs) van de Universiteit Antwerpen, waar hij aan een doctoraat werkt over de radicalisering bij moslims.

Brahim Laytouss is imam in de Gentse Rabotwijk.

Bron: Wikipedia

Naar boven

Europese islam
of islam in Europa?

In januari van dit jaar wijdde Terzake een item aan het onderwerp Een Europese islam. Daarin kwam ook Brahim Laytouss aan het woord.

De multiculturele en diverse samenleving is een onomkeerbaar feit, en de Islam is daar een belangrijk feit van.

Die Islam lijkt nogal een te wringen met onze Westerse waarden, normen en gebruiken. Daarom klinkt steeds vaker en luider de roep om een Europese Islam. Maar wat moet daaronder worden verstaan?

Oud-voorzitter Nouredinne Smaïli van de Moslimexecutieve ziet geen probleem:

“Voor mij schrijft die islam zich in in het wettelijk kader, in de Europese waarden die de onze zijn en die we tot het einde zullen verdedigen. Het is een islam die zich aanpast aan de omgeving waarin hij zich bevindt. De islam past zich perfect aan, zonder probleem.”

Volgens Smaïli bestaat er dus een Europese islam, zoals er ook een Arabische Islam bestaat, een Aziatische, een Afrikaanse.
Maar dat is een al te optimistisch, offficieel standpunt. Smaïli kreeg doodsbedreigingen, volgens sommigen omdat hij de Koran op een te losse manier interpreteert en te revolutionair is. De tegenstelling progressief-conservatief bestaat dan ook in de Belgische moslimwereld.

De ondervoorzitter nuanceert al:

“Ik heb het niet zo voor zo’n terminologie [Europese islam]. Een islam kun je moeilijk opdelen in een Afrikaanse, Aziatische, Amerikaanse, Europese. Ik dank dat het hier moet gaan over op welke manier kan de islam zich verzoenen met de Westerse waarden en normen, op welke manier kunnen mensen die een moslimgeloof hebben, zich organiseren, zich thuis voelen in deze Westerse democratie, met zijn normen en waarden.”

Brahim Laytouss vindt dat vernieuwing aan de orde is:

“Een vernieuwing van mentaliteit. Onze jongeren die vandaag de dag grijpen naar religieuze teksten om geweld te gebruiken, om onze samenleving te ontwrichten, om voor heel wat problemen te zorgen in vele wijken en vele steden, men kan daar alleen maar een antwoord op bieden indien men daar een alternatief voor geeft. Ik denk dat de Europese islam het alternatief en het antwoord is voor de vele gesteld vragen. Ik denk dat men begonnen is, maar het is een heel moeizaam proces. En als je ziet dat er tegenwerking is, dan vrezen we dat het nog lang gaat duren voordat er echt Europese islam vorm zal krijgen.

Bekijk het item van Terzake

Naar boven

Institurionele islam blaast warm en koud

De verwezenlijking van een Europese Islam is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Brahim Laytouss is zich bewust van de problemen en kiest zijn eigen weg:

Laytouss is streng voor de moslimgemeenschap, vooral voor de ‘institutionele islam’, die volgens hem warm en koud blaast. ‘De schijnheiligheid moet stoppen. De tijd van persmededelingen en veroordelingen is voorbij. We moeten geen signalen meer geven, we moeten jongeren met argumenten overtuigen dat radicalisering niet de weg is. Dat doe je niet met een preek, maar met een programma dat vanuit een theologische visie een antwoord geeft op de levensvragen waarmee jongeren zitten, en dat een perspectief biedt aan jongeren die zo diep in hun haat en wrok zitten dat ze deze samenleving niet meer als de hunne beschouwen.’

Laytouss is al enige tijd voorvechter van een Europese islam. ‘Maar er zijn krachten binnen de institutionele islam die helemaal geen Europese islam willen’, zegt hij.

Hij noemt man en paard: ‘De Raad van Theologen, de Moslimexecutieve en hun kompanen, het platform van zogezegde Vlaamse imams die nog veel invloed hebben, met de overheid aan tafel zitten, maar in besloten kring tegenwerken. Ze zijn bang om een andere koers te varen. Ze willen helemaal niet hervormen.’

Daarom werkt Laytouss al een tijdje aan een ‘tegengewicht’: een Europese organisatie van imams en theologen die wel voor een Europese islam willen gaan. ‘Omdat wij in België geen ondersteuning van de institutionele islam krijgen, proberen we gelijkgezinden op Europees niveau te verenigen. De komende weken hopen we een meeting te org aniseren.’ Laytouss hoopt een tachtigtal internationale medestanders te verzamelen, in België zeker een tiental. ‘We proberen ons netwerk uit te bouwen.’

(De Standaard 25 maart 2016)

Lees het volledige artikel

Naar boven

Vernieuwing islam
beste remedie tegen radicalisering

In een artikel in De Tijd van 15 november 2015 betoogt Brahim Laytouss dat de aanslagen ons nog meer moeten doen streven naar een Europese Islam. Hij is erg scherp voor het geweld, en gelooft rotsvast in zijn streven naar een van hoge waarden.

Een Europese islam

De structuur en de organisatie van de moslims zijn dringend aan vernieuwing toe. De oude structuren waarop de moslimgemeenschap zich beroept, bereiken de jongeren en de vele moslims amper, laat staan dat ze er grip op hebben.

IDARA, (Islamic Development And Research Academy) is volop bezig via een digitaal platform en een nieuwe website die leemte op te vullen.

De zoektocht naar identiteit moet volgens een inclusieve visie gebeuren, waarbij de moslims zich in de maatschappij inpassen en zich er niet tegen moeten keren of zich ervan moeten afzonderen.

Het mag zeker geen strijd of psychologische verstoring in de identiteitsontwikkeling bij moslimjongeren in het Westen worden. Ze moeten zich thuis voelen en niet het gevoel hebben een niet-graag geziene gast te zijn. Ze moeten zich inzetten voor burgerlijke participatie en een evenwichtige religiebeoefening. Dat noem ik steeds bewust de gematigde islam en die staat voor mij synoniem voor een Europese islam. Dan pas zullen die jongeren beseffen dat de maatschappij waarin ze geboren werden, opgroeiden en leven en waar ze hun toekomst en die van hun kinderen voort zullen uitbouwen, ook de hunne is.

De vernieuwing van de islam is het beste antwoord op het groeiende radicalisme. Het zal de islam helpen een volwaardige plaats te verwerven in het nieuwe Europa. De Europese islam kan een feit worden zolang men geen afbreuk doet aan zijn vaste beginselen en zijn hoge doelstellingen, in de islam bekend als de Maqaasid Al-‘Ulya. Ook de interpretatiekaders die de Europese islam wil bieden tegen het jihadisme en het wahabisme zullen objectief en theologisch onweerlegbaar zijn.

De uit de koran stammende term jihad wordt ideologisch ingezet door de jihadisten door steeds zodanig naar passages of verzen in de koran te verwijzen dat het uitsluitend over een gewapende strijd of oorlogsvoering gaat.

Die strategie klopt niet en is onvolledig. Zowel de politieke islam als het jihadisme misbruiken bepaalde dogma’s steeds weer, louter om hun doelen te bereiken. Ze mogen het dan wel hebben over fragmenten uit de islam, maar die zijn geen correcte weerspiegeling van de godsdienst. Het is zelfs een denkfout aan te nemen dat jihadisme of terreur een interpretatie of variant van de islam kan zijn.

Voor alle duidelijkheid, de aanslagen in Parijs zijn geen jihad zoals de jihadisten beweren, maar terreurdaden gepleegd door terroristen.

De 'Islamic Fiqh Council', een van de gezaghebbende internationale islamitische organisaties die geleerden, specialisten en islamitische denkers uit verschillende islamitische landen groepeert, definieert terrorisme als volgt:

Terrorisme is een afschuwelijke aanval uitgevoerd door individuen, groepen of staten tegen de mens (zijn godsdienst, leven, intellect, eigendom en eer). Het omvat alle vormen van intimidatie, schade, bedreiging, doden zonder gerechtvaardigde oorzaak en alles wat verband houdt met om het even welke vorm van gewapende diefstal waardoor de wegen onveilig worden, banditisme, elke daad van geweld of van bedreiging die bedoeld is om een misdadig plan individueel of collectief uit te voeren, met de bedoeling de mensen angst aan te jagen en met afschuw te vervullen door hen te kwetsen of hun levens, vrijheid, veiligheid of omstandigheden aan gevaar bloot te stellen; het kan ook de vorm aannemen van het toebrengen van schade aan het milieu of aan een openbare of private voorziening, of het blootstellen van een nationale of natuurlijke rijkdom ('resource') aan gevaar. Dit zijn allemaal uitingen van onheil in het land, die God aan moslims verboden heeft te begaan.

Om een vreedzame samenleving met de komende generatie moslims te garanderen, moet er snel werk worden gemaakt van de Europese islam. Daarin zijn waarden zoals wetenschappelijkheid, vrijheid, respect en menselijkheid enkele fundamenten waarmee de sociale cohesie en de superdiversiteit in onze maatschappij bewaard kunnen worden.

Lees het volledige artikel (De Tijd)

Naar boven

Charlie Hebdo:
Was de profeet hier geweest

Naar aanleiding van de aanslag op Charlie Hebdo in Parijs verklaarde Brahim Laytouss aan De Morgen

"Dit is moord, criminaliteit van de ergste soort. Theologisch wordt er nochtans geen enkele reactie gevraagd. Was de profeet hier geweest, hij had de daders zelf gestraft en op hun verantwoordelijkheid gewezen."

"Wat we nu zien, is de creatie van een nieuwe, gewelddadige islam. Het gaat hier om jongeren die verloren lopen en zich organiseren in criminele groepen. De echte moslims zijn hier het slachtoffer van. Maar dat neemt niet weg dat de moslimgemeenschap haar verantwoordelijkheid niet moeten nemen. We moeten ons afvragen hoe het komt dat ze zo vatbaar zijn voor radicalisering, waarom ze op internet zoeken naar een overtuiging. Dit jaagt ons ook angst aan.

Lees het artikel in  De Morgen

Naar boven

Veiligheid

Bij God, hij is geen echte gelovige voor wiens onheil zijn buren zich niet veilig voelen.

De profeet Mohammed

Naar boven

Een heel gewone Engel

Gie Goris, hoofredacteur MO*redactie, beleefde in Brussel een doodgewoon incident…

Eerder deze week verloor ik mijn portefeuille
op weg naar het Zuidstation.
Ik merkte het aan de Hallepoort
omdat daar mijn brillendoos ook op de kasseien viel:
mijn boekentas was niet goed dichtgeritst.

Teruggelopen,
uitgekeken,
niets gevonden.
Balen, natuurlijk.
Want alle bankkaarten moeten geblokkeerd
en alle papieren opnieuw aangevraagd
(rijbewijs, identiteitskaart, abonnementen, perskaart…)

Tot die avond rond halftien iemand op Facebook vroeg
of ik mijn portefeuille kwijtgeraakt was.
Hij had die gevonden,
aan de Hallepoort.
De volgende dag heeft die engel mij alles
echt àlles
teruggegeven.

"Da’s niets, het is een plicht";,
zei de man
een gelovige, Marokkaanse Brusselaar.

Ik vroeg me niet af
of zijn geloof
onder de noemer “Europese islam” zou vallen.

Hij ook niet, wed ik.
U wel?

Naar boven

 

Inhoud

Brahim Laytouss

Europese islam?

Warm en koud blazen

Remedie tegen radicalisering

Was de profeet hier geweest...

Veiligheid

Een heel gewone Engel

Vraag stellen?

In het tweede deel van de conferentie beantwoordt de spreker de vragen van het publiek.

U kunt u vraag ook via deze website stellen. Zij wordt dan op de conferentie voorgelegd.

Stel de spreker een vraag.

Stel uw vraag

U kunt ook het formulier downloaden dat bij het begin van elke conferentie aan de deelnemers wordt overhandigd.

U kunt dan het formulier rustig invullen en het tijdens de pauze van de conferentie terugbezorgen aan de uitgang van de zaal.

Download het vraagformulier

Conferentietekst

Een syllabus bij de conferentie wordt verkocht tijdens de pauze op de conferentieavond. Ook op de volgende conferenties van het werkjaar kan u de tekst nog kopen, zolang de voorraad strekt.

U kunt de tekst van de conferentie ook online bestellen!

Bestel de syllabus

Volg ons op Facebook