Christen Forum Limburg

 

 

Maandag 21 oktober 2019 om 20.00 uur
Cultuurcentrum Hasselt - grote schouwburg
Toegang: 5,00 euro

Laudato Si'

De ecologie van paus Franciscus

Prof. Dr. Johan De Tavernier

Decaan faculteit Theologie en Religiewetenschappen KU Leuven

Johan De Tavernier

In Laudato Si’ analyseert paus Franciscus de door de mens veroorzaakte klimaatcrisis (‘de schreeuw van de aarde’) vanuit de impact op de leefomstandigheden van miljarden arme mensen. De encycliek erkent dat alle medeschepselen omwille van hun geschapen-zijn intrinsieke waarde hebben waardoor het scheppingsgeloof eindelijk een adequate ethische vertaling krijgt. Hij wijst ook op de urgentie van de transitie die nodig is en appelleert elk van ons tot een ‘ecologische bekering’ omdat noch techno-fix oplossingen noch gangbare economische modellen zullen volstaan. Tenslotte stelt hij de milieucrisis voor als een ernstige gewetenszaak zowel voor christenen als voor mensen van goede wil en toont zich bereid om met een ‘coalition of the willing’ te zoeken naar beklijvende antwoorden. De nieuwe accenten in het kerkelijke sociale denken zijn: de inclusie van toekomstige generaties in de discussie over algemeen welzijn; de affirmatie dat alle schepselen een inherente waarde hebben; de uitbreiding van het concept ‘universeel publiek goed’ naar andere species, ecosystemen en zelfs de planeet aarde; het samenspel van wat goed is voor de mens met wat goed is voor de schepping en omgekeerd via de kern van de ecologische gedachte die als een refrein ter sprake komt: “alles is met elkaar verbonden”. Tot de discussiepunten behoren de standpunten over demografie en milieudruk, duurzame ontwikkeling en de vraag of de notie ‘integrale ecologie’ hetzelfde bedoelt, en de afwezigheid van een grondige reflectie over ons diergebruik.

Johan De Tavernier

Johan De Tavernier (Roeselare, 1957) is gewoon hoogleraar Theologische Ethiek en decaan aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen, KU Leuven, en directeur van Ethics@Arenberg (Groep Wetenschappen en Technologie, KU Leuven). Gedurende dertien jaar was hij academisch secretaris/vicedecaan onderwijs aan de Faculteit Theologie en Religiewetenschappen (1996-2002, 2005-2008 en 2014-2018) en gedurende twee jaar was hij vicedecaan internationalisering (2012-2014).

Hij doceert vakken christelijke ethiek, personalisme, milieu-ethiek en bio-ethiek, voornamelijk aan studenten Theologie en Religiewetenschappen, en doceerde tot 2018 colleges RZL (Religie, zingeving en levensbeschouwing) aan studenten ingenieurs- en bio-ingenieurswetenschappen.

Hij doet onderzoek in en begeleidt doctorandi in de fundamentele ethiek, milieu-ethiek, het personalisme, de specificiteit van de christelijke ethiek, de evolutiebiologie en ethiek en het schriftberoep in de ethiek. Daarnaast is hij gespecialiseerd in drie toegepaste ethische terreinen, namelijk voedselethiek (bv. het recht op voedsel), techniek en ethiek en bepaalde aspecten van dierethiek (bv. transgenese, proefdiergebruik, dierenwelzijn).

Naar boven

Wat je over de encycliek Laudato Si moet weten in 2 minuten

Kerknet publiceerde een filmpje waarin gezegd werd wat je over Laudato Si' moet weteb

Laudato Si' in 2 minuten

Bekijk het filmpje op YouTube

Naar boven

Geitenwollensokken volstaan niet voor een'goede katholiek'

Op 16 juni 2016 verscheen op Kerknet een artikel van LoÔc Moureau, lector wijsbegeerte en ethiek onder de titel Geitenwollensokken volstaan niet voor een'goede katholiek'.

Met paus Franciscus is er een grondige kentering gekomen in de idee dat de mens heerser is over de Aarde en alles wat er leeft - een idee gebaseerd op een interpretatie van het scheppingsverhaal. Net zoals Franciscus van Assisi, die plant en dier, zon en maan als broer en zus beschouwde, zet het huidige leergezag een stap opzij van de doorgedreven antropocentrische benadering van de natuur die ze tot voor kort gedoogde, zo niet preekte.

De Bijbelse term ‘rentmeesterschap’ in het Genesisverhaal verwijst immers net zo goed naar zorg dragen voor, voorzichtig en dankbaar beheren van…

In zijn encycliek Laudato Si schreef paus Franciscus hierover:

Voor mij is Sint-Franciscus het voorbeeld bij uitstek van zorg voor de kwetsbare en van een vreugdevol en authentiek beleefde integrale ecologie. Hij was een mysticus en een pelgrim die in eenvoud leefde en in een wonderlijke harmonie met God, met anderen, met de natuur en met zichzelf. Hij toont ons precies hoe onverbreekbaar de band is tussen bekommering om de natuur, rechtvaardigheid voor de armen, engagement in de samenleving en innerlijke vrede.

Lees het volledige artikel

Naar boven

Tijd voor de schepping

Brief van de Belgische bisschoppen

Op 10 juli 2019 publiceerden de Belgische bisschoppen een brief naar aanleiding van de Wereldgebedsdag voor het Behoud van de Schepping. Met duidelijke verwijzingen naar Laudato Si'

Het is hoog tijd de oproep van paus Franciscus in Laudato Si’ ernstig te nemen om heel de menselijke familie te verenigen rond de zoektocht naar een duurzame en integrale ontwikkeling (LS 13). Een ecologische cultuur moet ons leiden naar een andere kijk, denkwijze, politiek, opvoeding, levensstijl en spiritualiteit tegenover de schepping (LS 111). Het ecologische vraagstuk is bovendien een sociaal vraagstuk. Er bestaan geen twee aparte crisissen, wel ťťn enkele en complexe crisis, zegt de paus, want alles is met elkaar verweven (LS 49).

Het ecologische vraagstuk beroert ons christelijke geloof: de paus roept op tot een ecologische bekering, waarbij alle consequenties van onze ontmoeting met Jezus kunnen doorstromen in de omgang met de wereld die ons omringt (LS 217).

In Laudato Si’ ontmaskert paus Franciscus tal van houdingen die de weg versperren naar oplossingen, zoals de ontkenning van het probleem, onverschilligheid, een gemakkelijke berusting of een blind vertrouwen in technische oplossingen (LS 14). De ervaring van de voorbije maanden leert ons dat ook angst een hindernis kan zijn. Angst voor de onzekerheid die zo’n grote ommekeer met zich meebrengt. Angst voor de inperking van een levensstijl die onze rijke samenleving vanzelfsprekend is gaan vinden, ondanks de voetafdruk die wij nalaten op het ecosysteem en op het leven van volkeren in het Zuiden.

Lees de verklaring van de bisschoppen

Naar boven

Tekst van de encycliek

Van de enclycliek Laudato Si is een officiŽle Nederlandse vertaling beschikbaar op RKKerk.nl.

Nderlandse vetaling van Laudato Si'

Download de Nederlandse tekst van de encycliek

Samenvatting

Een uitgebreide samenvatting van Laudato Si' is te vinden op de website van de website laudato-si.nl.

Lees de uitgebreide samenvatting van Laudato Si'

Op Kerknet is ook een samenvatting beschikbaar van de hand van Jacques Haers.

Lees de samenvatting van Jacques Haers

Naar boven

Twee profeten

Ga door, Greta. Gewoon doorgaan!

Paus Franciscus en Greta Thunberg

Paus Franciscus ontmoette klimaatactiviste Greta Thunberg tijdens een algemene audiŽntie op het Sint-Pietersplein.

“De Heilige Vader bedankte en moedigde Greta Thunberg aan voor haar inzet voor de milieubescherming”, zei Vaticaan-woordvoerder Alessandro Gisotti. Beiden schudden elkaar de hand en de 16-jarige Zweedse bedankte ook de paus “voor zijn inspanningen ter verdediging van de planeet”.

“Hij was heel vriendelijk, hij lachte de hele tijd”, zei Thunberg over de ontmoeting aan de Zweedse krant Dagens Nyheter. “Ik bedankte hem voor zijn strijd voor het klimaat. En hij antwoordde: ‘ Ga door, Greta. Gewoon doorgaan!’”

Naar boven

Amazonesynode een test case voor Laudato Si’

Het Amazonegebied

Van 6 tot 27 oktober 2019 vindt in het Vaticaan een bijzondere bisschoppensynode plaats. Kardinalen, bisschoppen en oversten van religieuze orden en congregaties uit de negen landen van het Amazonegebied zullen spreken over het thema: ‘Amazone: nieuwe wegen voor de kerk en een duurzame ecologie’. Het voorbereidend document voor de synode spreekt over een regio “die van vitaal belang is voor de planeet, maar die door langdurige menselijke interventie wordt bedreigd”. Ongeveer een derde van al het overgebleven regenwoud op aarde ligt in het Amazonegebied. Er wonen 400 inheemse volkeren die samen ongeveer drie miljoen leden tellen. De hardnekkige ‘cultuur van verspilling’ – een term uit Laudato Si’- bedreigt op korte termijn te toekomst van deze regio en op lange termijn die van de hele aarde. Ruim vier jaar na publicatie van Laudato Si’ moet deze synode laten zien hoe de Kerk de boodschap van een integrale benadering van zowel ecologische als sociale kwesties handen en voeten wil geven.

Bron: website laudato-si.nl

Naar boven

Red hun toekomst

Red hun toekomst - Klimaatplan nu

“De jongeren eisen van ons verandering. Ze vragen zich af hoe het mogelijk is te beweren dat men aan een betere toekomst werkt zonder na te denken over de milieucrisis en het lijden van de uitgestotenen.” (Laudato Si’ 13)

Enige, Gij onze God,
die zag dat het heel goed was, het werk van Uw handen,
die van bij de aanvang toekomst wilde voor alle leven,
en dit als een opdracht in onze handen legde,
wij bidden U

Voor de kinderen en jongeren
die opgroeien in een gewonde en gehavende wereld,
bedreigd door de klimaatcrisis en het verlies aan biodiversiteit.
Red hun toekomst.
Maak dat hun angst hen niet overmeestert en verlamt.
Maak hen tot medescheppers van een nieuwe toekomst,
waar Uw naam wordt geheiligd in de zorgzame omgang met al wat leeft

Voor de mensen die in armoede leven,
of als gevolg van de klimaatcrisis getroffen zijn
door honger, droogte, overstromingen of stormschade.
Voor klimaatmigranten, vertrokken uit onleefbaar geworden woongebieden
Red hun toekomst.
Geef hen kracht, en uitzicht, en bondgenoten,
zodat zij in hun waardigheid hersteld worden
en kansen krijgen om hun leven opnieuw op te bouwen

Voor de gekwetste aarde en al haar bewoners,
de planten, de dieren, het veelkleurige en diverse leven,
dat bedreigd is door vernieling, uitbuiting en uitsterving,
Red hun toekomst.
Geef inzicht, liefde en respect aan mensen, gemeenschappen en politici,
zodat ze rentmeesters van uw schepping worden,
voor wie bescherming en herstel de leidraad is van elk handelen.

Voor de mensen die leven in welvaart en overvloed,
en meer van de aarde nemen dan wat ze geven kan.
Red hun toekomst
Doe hen weerstaan aan de lokroep die hen meezuigt
in een eindeloze spiraal van consumptie.
Bewerk in hen de ommekeer, en maak hen tot medewerkers
aan het herstel van de draagkracht van de aarde.

Blijf onvermoeibaar op zoek naar uw zonen en dochters
die het goede leven verlieten,
en op hun dwaalwegen uw bezit verkwisten en verbruiken
tot nood en onheil er op volgt.
Red hun toekomst.
Wacht hen op als ze op hun stappen terugkeren.
Geef hen een kans op een nieuw begin,
op een ander, rijker, vollediger leven.
Schuif hen een ring aan de vinger
en nodig hen uit op het feestmaal van uw verzoende en geheelde schepping.

Bron: website Rechtvaardigheid en Vrede

Naar boven