Christen Forum Limburg

maandag 23 maart 2015 20.00 uur

Deze keer is het menens

Paus Franciscus als kerkhervormer

Mark Rotsaert s.j.

Vlaamse jezuïet, overste van de communauteit van paters en professoren van de Gregoriana in Rome

Mark Rotsaert

De Vlaamse jezuïet Mark Rotsaert is overste van de communauteit van paters en professoren van de befaamde universiteit Gregoriana in Rome. Hij is in Rome ook algemeen raadgever van de generaal-overste van de Jezuïeten, Adolfo Nicolás.

Het is voor iedereen duidelijk dat de stijl van paus Franciscus een trendbreuk is in de katholieke Kerk. Hij treedt ongedwongen naar buiten en kiest resoluut voor de armen. Barmhartigheid wint het van dogmatische rechtlijnigheid. Maar daarmee ben je nog geen kerkhervormer. Of toch? Mark Rotsaert beweert dat er met paus Franciscus wel meer aan de hand is. Zijn grote beleidslijnen – transparantie in het financiële beleid, het decentraliseren van de Romeinse Curie, een echte collegialiteit en een grotere oecumenische openheid – tonen dat paus Franciscus wel degelijk wil hervormen. Die hervormingen mogen echter geen gewone facelift worden. Daarom neemt de paus er ook de tijd voor.

Mark Rotsaert heeft vanuit zijn functies een unieke kijk op de gang van zaken in Rome en is dus goed geplaatst om te spreken over de toekomst van de Kerk.

Naar boven

De wereld voelt het

Man van het jaar

Motor van verandering

2014 was zonder dat we het goed beseften de arena van verandering en evolutie. De wereld is aan het kantelen. Voor mij is Franciscus hét teken dat er echte en positieve verandering op til is. Dat er hoop is. Plots werd hij een motor van verandering. Niet als de kapitein van de oude tanker die het Europese katholicisme was, maar van een speedboot, made in de nieuwe werelden die de globale dans zullen leiden.

Koen Vanmechelen in “Vanmechewlen op woensdag”, Het Belang van Limburg 31 december 2014

Het goede primeert

Deze paus won in korte tijd niet alleen aan sympathie, maar vooral aan respect. Dat komt omdat men binnen en buiten de kerk aanvoelt dat het gevecht dat Franciscus voert a just cause is - een rechtvaardig gevecht. Het goede primeert weer op het heilige.

Walter Pauli in Knack

Opiniemaker

Onderschat ook de paus niet. Hij is een opiniemaker van de eerste orde aan het worden.

Geert Mak "Er woedt een veenbrand onder Europa" - in De Tijd 10 januari 2015

Een steriele oude dame

Comment le pape François bouleverse l'Église

Élu pape, François a très vite rompu avec la politesse de l'Europe et ses vieilles habitudes. C'est une "grand-mère stérile", a-t-il lancé à Strasbourg, début décembre, en parlant du Vieux Continent. Tout ce que la papauté conservait d'impérial, il l'a cassé.

Hoe Paus Franciscus de Kerk ondersteboven keert

Eens verkozen heeft paus Franciscus snel komaf gemaakt met de beleefdheidsvormen van Europa en haar oude gewoontes. Het is “een oude, steriele grootmoeder” heeft hij begin december in Straatsburg verklaard toen hij het had over het Oude Continent. Alles wat er het pausdom nog restte aan keizerlijkheid, heeft hij gebroken.

Le Figaro, 19 decembre 2014

De hofhouding

Francis gives Roman Curia officials coal for Christmas

It's now all but official. Pope Francis and certain members of the Roman Curia's old guard are openly at battle for the soul and future of the Catholic church. And their clash is over a sense of entitlement and privilege traditionally tied to a clericalist ethos and court mentality that has long held sway at the Vatican

Franciscus leest Romeinse curie de les met Kerstmis

Het is nu zo goed als officieel. Paus Franciscus en sommige leden van de oude garde van de Romeinse Curie zijn in open conflict over de ziel en de toekomst van de katholieke Kerk. En de botsing gaat over een gevoel van voorrecht en privilege traditioneel verbonden aan een klerikaal ethos en hofhoudingsmentaliteit die lang de scepter hebben gezwaaid in het Vaticaan

National Catholic Reporter, 22 december 2014

Einde van de baroktijd

Met het ontslag van paus Benedictus XVI kwam een einde aan de baroktijd in het Vaticaan.

Notker Wolf, abt primaat van de Benedictijnen

Paus onder de mensen

Naar boven

De problemen zijn gebleven

In een voorbeschouwing bij de conferentie met bisschop Johan Bonny (18 februari 2013) over de Kerk vijftig jaar na Vaticanum II werden op deze website de problemen getekend waarmee de Kerk bij aanvang van dat concilie volgens velen worstelde.

Drie fundamentele problemen

Moderniteit

De impulsen voor de moderniteit, de nieuwe tijdgeest die vanaf de zeventiende eeuw in onze beschavingsgeschiedenis kwam, kwamen voor het eerst niet vanuit de Kerk of het kerkelijk denken, maar vanuit een maatschappij die zich in hoog tempo ging emanciperen en verwereldlijken. De ontvoogding van het individu door de rede - uit de omknelling van al het andere - is het rationaliteitsideaal dat in de Verlichting filosofisch werd onderbouwd. Religie, cultuur en traditie verloren hun primaat.

Centraal staat nu de mens. Die “moet gezien worden als een natuurlijk en met rede begaafd wezen dat kan vertrouwen op de principiële mogelijkheid van kennis door middel van zijn ratio en de groeipotentie daarvan. De ongekende dynamiek van de moderniteit berust op het enorme vertrouwen in de rationele natuur van de mens. Raisonnement en raison (en daarmee ook: maat, evenwicht, proportie) moeten, zullen, een naar de mens gemeten, humaan savoir faire en savoir vivre mogelijk maken. Met dit geloof in de rede van de mens, deze scheidsrechter in alle kwesties van de waarheid, begint de Nieuw Tijd.” (Hans Küng in Het Christendom – Wezen, geschiedenis en toekomst)

In de confrontatie met de moderniteit was de Kerk van in den beginne in het defensief gedrongen. Ironisch daarbij is dat de Verlichting volgens velen een natuurlijk uitvloeisel is van essentieel christelijke principes zoals de vrijheid van geweten en de unieke waarde van de persoon. Maar in de moderniteit is de hoogste gezagsinstantie niet meer het woord van Kerk of paus, of het Woord van God, maar de rede.

De Kerk is met dit nieuwe wereldbeeld nooit ten volle in het reine gekomen. Voor haar overleven in de ‘verlichte wereld’ is een modus vivendi nochtans essentieel.

Naar boven

Waarheid en dogma

Een tweede probleem waarmee de Kerk wordt geconfronteerd – niet alleen in de moderniteit maar zeker ook daar – is het karakter en het gehalte van de waarheid die zij claimt te moeten bewaren en doorgeven.

Zijn er absolute waarheden waarvan zonder verraad nooit kan worden afgeweken? Welk spreken heeft zo’n absoluut gehalte? En als je dan al absolute waarheden beheert, kun je daarover dan in gesprek gaan – tenzij als goodwillgebaar en ter verduidelijking aan een gesprekpartner die (deels) onwetend is, of traag van begrip of zelfs onwillig, maar nooit in een gesprek op voet van gelijkheid?

De Kerk heeft vele waarheden geponeerd in haar leestellingen en dogma’s die zij met goddelijke volmacht verkondigt. Voor velen lijkt een van haar kernopdrachten dan logischerwijze ook te bestaan in het zuiver houden van de – onveranderlijke – leer.

Over die vragen boog zich al John Newman (1801 – 1890). Newman was een Anglicaans theoloog die zich tot het katholicisme bekeerde en zelfs kardinaal werd. Hij werd in 2010 door Bedendictus XVI zalig verklaard, tijdens diens bezoek aan Groot-Brittannië.

Nog in zijn Anglicaanse tijd bestudeerde Newman grondig de oude Kerk, de geschiedenis van de concilies en de Heilige Schrift. De geschiedenis van de vroege Kerk leerde hem dat het ene concilie het andere wijzigt “alsof de Kerk naar de volle waarheid toegroeit door opeenvolgende en tegengestelde verklaringen die elkaar wederzijds verbeteren, aanvullen en compenseren.”

De Openbaring bestaat volgens Newman niet louter uit een stel metafysische begrippen, maar is op de eerste plaats Gods zelfmededeling in zijn Zoon aan de mensen als een leven in en met Hem. Daarna volgen de noodzakelijke leerstellingen die uit de Openbaring voortvloeien.

Newman geloofde in dogma’s, maar keurde ook dogmatisme af, een star en onveranderlijk geloof dat louter in onbespreekbare begrippen is uitgedrukt. De waarheid neemt voor hem de hele menselijke persoon in beslag. Niet voor niets koos hij bij zijn verheffing tot kardinaal als wapenspreuk Cor ad cor loquitur (het hart spreekt tot het hart).

Met andere woorden: de geschiedenis van de Kerk zelf geeft aan dat waarheid niet per se absoluut is in die zin dat zij definitief en onveranderlijk is uitgesproken.

Zonsopgang in Rome?

Naar boven

Keizerlijk bestuur

In zijn conferentie voor Christen Forum over De Kerk tussen Evangelie en Instituut (24 oktober 2011) had monseigneur Jan Dumon het over een vergiftigd geschenk in de loop van de geschiedenis van de Kerk:

“Toen keizer Constantijn zich bekeerde tot het christendom maakte hij daarvan de staatsgodsdienst en gebruikte de Kerk om zijn politiek te ondersteunen. Het gevolg is geweest dat onze Kerk vanaf de vierde eeuw tot op vandaag een model heeft ontwikkeld waar institutionele verankering, gebruik van macht, gebruik van prestige, gebruik van grote middelen, een vanzelfsprekende zaak zijn geworden. Waar in de liturgie zeer veel symboliek is binnengekomen van de keizercultus, en waar de kerk zeer zwaar gehiërarchiseerd is geraakt.”

“Het is alsof het stuk evangelie wegvalt waar Jezus zegt: je weet wel wat er gebeurt onder de groten van de aarden, ze laten hun macht voelen, en diegenen die eronder staan die moeten het voelen. Bij u moet het er niet zo aan toe gaan, want gij zijt allen broeders.”

Jan Dumon pleitte in plaats daarvan voor een broederlijke Kerk. “Ik denk dat wij nog maar nauwelijks aan het begin zijn van het ontmantelen van deze geschiedenis. En dat een goed stuk van de problemen van de Kerk in Europa en in Zuid-Amerika niets anders is dan de tegenreactie tegenover de monarchale, hiërarchische, eigenlijk arrogante institutie Kerk.”

Jan Dumon keert zich niet tegen instituties. Die zijn nodig als je gemeenschap wil zijn, zeker al je wereldgemeenschap wil vormen. “Maar we zijn wel slecht bezig wanneer we denken dat het versterken van het instituut onze toekomst zal vrijwaren. In een periode van crisis heb je herbronning nodig, moet je terug naar de inhoud. Het is vanuit de inhoud dat de creativiteit ontstaat om nieuwe instituties te maken. En dan denk ik dat we moeten hopen dat dit veel pluriformere instituties gaan zijn. Het centralisme van onze Kerk is even met Vaticanum II tussen haakjes gezet, maar heeft weer volop de wind in de zeilen.”

De bestuursvormen van de Kerk, haar institutionele en administratieve organisatie, worden door velen als probleem ervaren.

De dooddoener die vaak wordt gebruikt is dat de Kerk geen democratie is. Met Jan Dumon zouden we kunnen antwoorden dat ze ook geen keizerrijk is. De huidige bestuursvorm komt niet van God.

Het Tweede Vaticaans Concilie

Tweede Vaticaans Concilie heeft wel levengevende contouren afgetekend, maar de postconciliaire tijd heeft die problemen niet opgelost. De verhouding met de moderniteit blijft problematisch. Tegen beter weten in blijft het instituut zich verschuilen achter haar goddelijke opdracht om een absolute en onveranderlijke waarheid – neergelegd in dogma’s en traditie – te behoeden. Het keizerlijke bestuur is in wezen niet veranderd en heeft collegialiteit in de verdrukking gedrongen.

Is de Kerk nog te redden?

Het enthousiasme dat het Tweede Vaticaans Concilie bij velen wakker maakte, is bij even velen in de loop der jaren omgeslagen in defaitisme. De vraag wordt zelfs gesteld of de Kerk eigenlijk nog we te redden is.

De ultieme vraag is dan wat het christelijk project is waarvoor alle krachten moeten worden gemobiliseerd. In zijn boek Het Christendom – wezen, geschiedenis en toekomst vat Hans Küng goed samen wat velen zeggen die zich over die vraag buigen:

“Wil de christenheid weer christelijk worden, dan is omkeer noodzakelijk: een radicale hervorming van het christendom. Radicaal is een hervorming alleen als ze het wezenlijke weer doet stralen.”

“Zonder herbezinning op de oorspronkelijke richtingwijzers in de Bijbel, op het oerdocument, de oergestalte Jezus Christus, is de vraag naar het wezen van het christendom niet te beantwoorden. Jezus als de Christus is grondgestalte en oermotief van alles wat christelijk is. Het christendom krijgt alleen vanuit hem als centrale hoofdfiguur identiteit en relevantie.”

Herbezinning op de oorspronkelijke richtingwijzers

Het gloeiende houtskool onder de as

Het christelijk gedachtegoed zelf blijft zijn aantrekkingskracht hebben. Het christendom is niet dood, en de ontmoediging is ook een vraag naar nieuw leven voor de Kerk.

In het testament van kardinaal Martini gaat het dáárover.

“Mijn tweede aanbeveling betreft het Woord van God. Het Tweede Vaticaans Concilie heeft de Bijbel teruggegeven aan de katholieken. (…) Enkel wie die dit Woord ontvangt in zijn hart kan bijdragen tot de vernieuwing van de Kerk en zal wijze antwoorden kunnen geven op persoonlijke vragen. Het Woord van God is eenvoudig en zoekt als gezel een luisterend hart … Noch de clerus noch het kerkelijk recht kunnen de innerlijkheid van de mens vervangen. Al de uitwendige regels, de wetten, de dogma’s werden ons gegeven om de innerlijke stem te verhelderen en voor de onderscheiding van de geesten.”

Het Woord van God is eenvoudig
en zoekt als gezel een luisterend hart

Je naaste als jezelf

Dan komt tot hem
een van de schriftgeleerden;
hij stelt hem de vraag:
welk gebod is het eerste van alle?
Jezus antwoordt: het eerste is
'hoor, Israël, de Heer is onze God,
de Heer is één;
heb dan lief de Heer, je God,
uit heel je hart, uit heel je ziel,
uit heel je verstand
en uit heel je kracht!'
Het tweede is dit:
'heb je naaste lief als jezelf.
Een ander gebod,
groter dan deze, is er niet!

(Marcus 12, 28-31)

Er is maar één weg.

Lees de reflectie op Vaticanum II (conferentie met bisschop Bonny)

Lees het geestelijk testament van kardinaal Martini

Naar boven

Kom naar buiten

In een opiniestuk in Tertio (nr. 673 van 2 januari 2013) zegt Robert baron Stouthuysen, erevoorzitter van Janssen Pharmaceutica en van het Vlaams Economisch Verbond (de voorloper van VOKA), dat de crisis in de Kerk zo diep is dat uitstel nauwelijks nog mogelijk is. De bisschoppen moeten dringend het voortouw nemen.

Hij verwijst naar de opwekking van Lazarus (Johannes, 11)

Als hij dat heeft gezegd
schreeuwt hij uit met grote stem:
Lazarus, hierheen, naar buiten!

En de gestorvene kómt eruit,
de voeten en de handen
met windsels gebonden;
zijn gezicht is
met een zweetdoek ombonden geweest.
Jezus zegt tot hen:
maakt hem los en laat hem heen gaan!

“Het is wachten op de eerste bisschop die opstaat, zijn windels losmaakt en de stem van Jezus en zijn geweten volgt, en naar buiten komt. Dit is het moment van ommekeer waarop de westerse mens al decennia wacht. De tijd van zien en oordelen is voorbij. Het is tijd om te handelen.”

“De bisschop die opstaat – één volstaat om te beginnen –, naar buiten komt en zijn handen en voeten van de Romeinse wikkels losmaakt, zal in gezelschap zijn van paus Benedictus XVI zelf. Toen hij nog professor in theologie was, schreef hij de profetische woorden: “Boven de paus als uitdrukking van de kerkelijke autoriteit is er nog ieders geweten, waaraan voor alles moet worden gehoorzaamd, zo nodig zelfs tegen de eisen van de kerkelijke autoriteiten.” De bisschop die opkomt voor zijn autonomie in zijn diocees is de man die naar de woorden van Martini: ‘Buiten de lijnen kleurt, omringd door en met zijn gelovigen, nieuwe dingen beleeft.’ De bisschop die zijn geweten volgt, zal weldra navolgers kennen.”

“De wederopbouw van de kerk houdt in: de oplossing van de geloofscrisis en de oplossing van de kerkcrisis. De hernieuwing van het geloof kan niet zonder eerst de heropbouw van de kerk als organisatie.”

“In de nieuwe kerk staan de mensen en hun levensvragen centraal, niet de hiërarchie, niet het instituut en de structuren.”

In Antwerpen is er zo'n bisschop opgestaan.

In Rome is er zo'n bisschop opgestaan.

Lees het artikel van Robert Stouthuysen in Tertion

OPEN voor herstellingen

Naar boven

Synode over het gezin:
daar zijn de oude problemen weer.

Bisschop Bonny tekent een stevige grondslag

Een van de meest opmerkelijke initiatieven van paus Franciscus is de bijeenroepen van de synode over het gezin.

In de aanloop naar de eerste sesie van die synode schreef bisschop Bonny van Antwerpen een open brief waarin hij de Kerk oproept om meer begrip te tonen voor andere homoseksualiteit en gescheiden mensen.

De stevige onderbouwing van zijn uitspraken is misschien nog wel van groter belang. De argumentatie maakt duidelijk dat dezelfde fundamentele problemen waarmee de Kerk al zo lang worstelt, (onvermijdelijk) ook nu weer gelden/

Over pastoraal en doctrine

Sommigen suggeren dat paus Franciscus alleen maar een verandering in stijl heeft gebracht, geen substantiële wijziging. De zaak ligt iets gecompliceerder:

In deze laatste maanden van voorbereiding op de Synode heb ik meermaals gehoord of gelezen: 'akkoord dat de Synode opkomt voor meer pastorale flexibiliteit, maar aan de leer van de Kerk zal ze niet kunnen raken'. Sommigen wekken de indruk alsof de Synode enkel zou kunnen spreken over de toepasbaarheid van de leer, en niet over haar inhoud. Deze tegenstelling van 'pastoraal' en 'doctrine' lijkt mij echter ongepast, zowel theologisch als pastoraal. Ze kan zich niet beroepen op de traditie van de Kerk. Pastoraal heeft alles met doctrine te maken, en doctrine alles met pastoraal. Beide zullen in de Synode aan bod moeten komen, wil de Kerk nieuwe wegen openen voor de evangelisatie van huwelijk en gezin in onze samenleving.

Collegialiteit

De verbinding tussen de collegialiteit van de bisschoppen en het primaatschap van de bisschop van Rome, zoals die tijdens het Tweede Vaticaans Concilie werd beoefend, dient hersteld. Dat herstel mag niet lang meer op zich laten wachten. Het is de sleutel op een nieuwe en betere aanpak van vele vragen in de Kerk. Het behoort volgens mij tot de taak van een bisschop vandaag om daaraan mee te werken. Uiteraard leidt een meer collegiale aanpak niet vanzelf tot de oplossing van alle problemen. De collegialiteit is geen gemakkelijke weg. Ze kan nieuwe spanningen blootleggen en breuken veroorzaken.

collegialiteit

Waarheid

Een derde element van doctrine dat ik wil vermelden, houdt verband met de ontwikkeling van de moraaltheologie in de post-conciliaire tijd. Na [de encyclieken] Humanae Vitae en Familiaris Consortia werd de 'leer van de Katholieke Kerk' bijna exclusief verbonden met een welbepaalde moraaltheologische school, gebouwd op een eigen interpretatie van de natuurwet. Vertegenwoordigers van andere interpretaties van de natuurwet of van andere moraaltheologische scholen, meer bepaald van de personalistische school, werden in de verdachte of te vermijden hoek geplaatst. Het ging hierbij niet om randfiguren, maar om hoogst bekwame en verdienstelijke moraaltheologen zoals P. Josef Fuchs SJ, P. Bernhard Häring CSsR en Prof. L.Janssens (KU Leuven). Zij waren generatie- en studiegenoten van de voornaamste bisschoppen en theologen uit het Tweede Vaticaans Concilie. Ze hadden meegewerkt aan de theologische grondslag van Vaticanum II en de verdere uitwerking ervan in hun onderricht en publicaties. In de focus van hun moraaltheologisch denken stond de menselijke persoon en zijn groei naar grotere menswaardigheid, in het licht van de rede en de openbaring. Ze hadden oog voor het menselijk haalbare in broze en complexe omstandigheden, waarin keuzes niet evident zijn. Ze maakten ruimte voor groei en ontwikkeling in het vaak turbulente verloop van menselijke levensverhalen.
Ze hielden rekening met de variabiliteit van de werkelijkheid en de complexiteit van de waarheid Rationaliteit, dialoog, verdraagzaamheid, medeleven en barmhartigheid kregen een prominente plaats in hun methodiek.
In de jaren na Vaticanum II werden zij echter in de rand geduwd. Deze kerkpolitieke ontwikkeling heeft het moraaltheologische debat in de Kerk en vooral de evangelisatie geen goed gedaan. Naar mijn mening zal de komende bisschoppensynode weinig kunnen bijdragen tot de evangelisatie van huwelijk en gezin, indien zij niet eerst de dialoog herstelt met de brede moraaltheologische traditie van de Kerk. Altijd hebben in de Kerk verschillende moraaltheologische modellen gefunctioneerd. Alleen in hun complementariteit kunnen deze modellen recht doen aan de veelzijdige zoektocht van het menselijke denken naar waarheid en goedheid. Wat paus Franciscus schrijft in Evangelii Gaudium lijkt mij hier belangrijk: 'De verschillende richtingen in het fllosefische, theologische en pastorale denken, kunnen -als ze zjch met respect en liefde laten harmoniseren door de Geest- bijdragen tot de groei van de Kerk door haar te helpen de uiterst rijke schat van het Woord beter te verduidelijken. Voor hen die dromen van een monolitische leer, die door iedereen wordt verdedigd zonder nuances, lijkt dit op een onvolmaakte versnippering. De realiteit is dat deze verscheidenheid juist helpt om de verschillende aspecten van de onuitputtelijke rijkdom van het Evangelie naar voren te halen en beter te ontwikkelen'.

Oppositie van de onverzettelijken

Er wordt gezegd dat bisschop Bonny zijn open brief pas verstuurde nadat hij de zegen had gekregen van zijn leermeester, kardinaal Walter Kasper. Diezelfde Kasper publiceerde in 2013 een opgemerkt boek Barmhartigheid – de essentie van het evangelie en sleutel voor christelijk leven. Daarin stelt hij Gods barmhartigheid centraal. Paus Franciscus verklaarde dat het boek hem veel goed had gedaan. Sindsdien wordt Kardinaal Kasper wel eens de theoloog van de paus genoemd.

De reactie kwam er onmiddellijk. Onder meer vijf kardinalen publiceerden gezamenlijk een boek Remaining in the Truth of Christ (In de waarheid van Christus blijven). De grondlijn van het boek is – eens te meer – dat de Kerk een onwrikbare waarheid moet bewaken.

Over de kerkelijke leer over het huwelijk:

"Die leer staat buiten de geschiedenis en is universeel.”

“Pastorale zorg in tegenspraak met de waarheid zoals geloofd en beleefd door de Kerk wordt gemakkelijk schadelijke willekeur.”

Eén van de co-auteurs was kardinaal Raymond Burke, die door de paus werd ontheven van zijn functie in de congregatie van de bisschoppen. Hij herhaalde zijn onverzoenlijke standpunt meermaals:

“Het succes van de pogingen om het evangelie opnieuw te preken in een geseculariseerde wereld staat of valt op het vermogen van de katholieken om trouw te blijven aan de leer van de Kerk”

“Er is niets dat belangrijker is dan hoeden en koesteren van de waarheid over huwelijk en gezin.”

“Mocht men vaststellen dat de bisschoppen in de aanloop naar de tweede sessie van de synode over het gezin afwijken van de onveranderlijke leer en praktijk van de Kerk, dan is er een risico op een schisma, want het gaat hier over onveranderde en onveranderlijke waarheden."

Naar boven

De grote hervormer (?)

Is het dan nu menens?

Gemeten aan de weerstand die het optreden en de plannen van deze paus oproepen, is er inderdaad iets fundamenteels aan de hand. De Paus krijgt tegenwind als hij ervoor pleit sleutelposities in het bestuur van de Kerk toe te vertrouwen aan vrouwen, als hij pleit voor transparantie in de financiën van het Vaticaan en als hij de Kerk wil democratiseren door de Romeinse Curie te hervormen. Ook de plannen om de bisschoppenconferenties meer armslag te geven, botsen op weerstand.

Of de Paus in zijn opzet zal slagen hangt voor een groot stuk van de tijd die hem zal gegeven worden. Maar menig waarnemer is er nu al van overtuigd dat gewoon terug naar de tijd-van-voor-Franciscus (zoals zijn tegenstanders in stilte hopen) niet meer mogelijk zal zijn. Daarvoor is er al te veel in beweging gezet

Één ding staat vast. Deze paus weet wat hij wil. En hij is moeilijk van zijn stuk te brengen

 

 

Naar boven

De droom: zo zal ik de Kerk veranderen

Agape volstaat om de wereld te verbeteren

Ik geloof in God. Niet in een katholieke God. Een katholieke God bestaat niet. God bestaat. En ik geloof in Jezus Christus, zijn incarnatie. Jezus is mijn meester en mijn herder, maar God, de Vader, Abba, is het licht en de Schepper. Dat is mijn Zijn.

De Zoon van God is mens geworden om in de ziel van de mens het gevoel van broederschap te wekken. Iedereen is broeder, kind van God. Abba, zoals hij de Vader noemde. Ik wijs je de weg, zei hij. Volg me en je zult de Vader vinden, en jullie zullen allen zijn kinderen zijn en hij zal zich in u verheugen. De agape, de liefde van ieder van ons jegens alle anderen, van hen die het dichtst bij ons staan tot hen die het verste van ons afstaan is precies de enige manier die Jezus ons heeft gewezen om de weg te vinden van het heil en van de Zaligsprekingen.

Ieder van ons heeft z’n eigen visie op het Goede en ook op het Kwade. We moeten ieder aanmoedigen om voort te gaan in de richting van wat hij als het Goede ziet. Iedereen heeft z’n eigen idee van het Goede en van het Kwade en moet kiezen om het Goede te volgen en het Kwade te bestrijden zoals hij dat zelf ziet. Dat zou genoeg zijn om de wereld te verbeteren.

Wat de Kerk vandaag het meest nodig heeft, is het vermogen om wonden te helen en om de harten van de gelovigen aan te wakkeren, dit tezamen met nabijheid en meevoelen. Ik beschouw de Kerk een beetje als een veldhospitaal net na een slag. Het heeft geen zin om aan een zwaargewonde te vragen hoe hoog zijn cholesterolgehalte is en hoe het zit met zijn suikergehalte. Met moet eerst zijn wonden helen, pas nadien kan men over de rest praten. Wonden helen, wonden verzorgen… en men moet van onderuit beginnen.

Ik droom van een Kerk die Moeder is en tegelijk Herderin. De kerkbedienaren moeten barmhartigheid aan de dag leggen, mensen serieus nemen, zich over hen ontfermen door hen te begeleiden, net als de barmhartige Samaritaan die zijn naaste wast, reinigt en optilt. Dit is puur Evangelie. Daarom dienen de kerkbedienaars wezenlijk bedienaars van de barmhartigheid te zijn

Paus Franciscus in interviews met Antonio Scalfari in La Republica en jezuiet Antonio Spadaro in de tijdschriften van het Europese netwerk van cultureel-maatschappelijke tijdschriften van de jezuïeten

wondern helen en harten aanwakkeren

Naar boven

Er zal een dag komen

Er zal een dag komen
Dat er weer mensen geroepen worden
om zo Gods woord te spreken
dat de wereld erdoor verandert
en zich vernieuwt.
Het zal een nieuwe taal zijn,
volkomen a-religieus misschien
en verlossend als de taal van Jezus.
De mensen zullen ontsteld zijn, maar
zich gewonnen geven aan haar kracht,
een taal van nieuwe rechtvaardigheid
en waarheid,
een taal die vrede verkondigt tussen God
en de mensen en de nabijheid van Zijn Rijk.

(D. Bonhoeffer)

Naar boven