Christen Forum Limburg

Maandag 18 maart 2013 om 20.00 uur
Cultuurcentrum Hasselt

Exodus: een Bijbelse tocht met de vragen van nu

Een uur van kiezen

Paul Kevers

Oudtestamenticus, directeur van de Vlaamse Bijbelstichting

Het Bijbelse boek Exodus vertelt het verhaal van de uittocht van de IsraŽlieten uit Egypte, voor hen een land van slavernij, en hun tocht naar het Beloofde Land. God gaf Mozes voor die tocht de opdracht.“Ik zal bij u zijn”, had Hij er aan toegevoegd.

Op weg naar het Beloofde Land wordt het Volk Gods Onderweg geboren. God spreekt als een beloftevolle Stem die oproept tot bevrijding. Op zijn tocht ontdekt het volk leefregels voor een menswaardige samenleving in Gods naam.

Egypte (verdrukking). De woestijn (zoeken). Het land (belofte en vervulling). Het oude verhaal blijkt verrassend actueel en relevant voor mensen die zich vragen stellen als: wie of wat noemen wij ‘God’? Hoe ontmaskeren wij moderne afgoden en leren wij wat goed is en kwaad? Welke weg kan een kerk-in-crisis gaan?

Paul Kevers

Paul Kevers

Paul Kevers was vroeger priester, maar hij stapte in de jaren zestig uit het ambt. Maar dat nadrukkelijk geen stap uit de Kerk. Zelf zegt hij daarover: ,,Verwijst het begrip kerk naar het instituut, of naar de groep mensen die christelijk geÔnspireerd zijn?''

Het werd hem na zijn uittreding niet gemakkelijk gemaakt, maar uiteindelijk kon hij aan de slag bij de Vlaamse Bijbelstichting.

Over zijn uittreding, zijn werk en de Kerk praatte Kevers vrijmoedig in een interview met De Standaard: Gewezen priester Paul Kevers over de Kerk – insituut of iinspiratie.

Lees het artkiel

Naar boven

Vlaamse Bijbelstichting

“In de Heilige Schrift heeft God door mensen op menselijke wijze gesproken”, zo klinkt het nog voorzichtig op het Tweede Vaticaans Concilie (Dei Verbum III,12). Vandaag is het voor veel joden en christenen evident dat de Bijbel niet werd geschreven door God zelf, maar door ‘echte auteurs’. God spreekt in mensentaal. Zijn woord is wezenlijk vervlochten met dat van mensen.

De Vlaamse Bijbelstichting (VBS) werd in 1968 opgericht, onder de bescherming van de Vlaamse Bisschoppen, om tegemoet te komen aan de wensen van het Tweede Vaticaans Concilie, namelijk om "de gelovigen op aangepaste wijze tot een goed gebruik van de heilige Schrift te brengen". De VBS wil hulpmiddelen ter beschikking stellen voor al wie individueel of in groep de Bijbel wil lezen, en informatie bieden aangaande initiatieven en publicaties op het vlak van het bijbelpastoraat

Paul Kevers is er directeur.

Website van de Vlaamse Bijbelstichting

Naar boven

Al te vaak vreemd boek

In een interview met Tertio naar aanleiding van zijn 65ste verjaardag verwondert Paul Kevers er zich over dat nog zoveel mensen de Bijbel letterlijk nemen - en vaak daarom afwijzen:

“Hoe komt het toch dat de basisinzichten van de exegese niet doordringen? Nog altijd lezen mensen de Bijbel letterlijk en ze blijven zich verbazen over ‘immorele’ teksten. De Bijbel komt niet uit de hemel gevallen, maar is mensenwerk. Het is geen geschiedenisboek, maar een geloofsboek. De waarheid staat of valt niet met het echt gebeurd zijn ervan. Cruciaal is wat de auteur mij wil zeggen. De Bijbel [hanteert] een symbolische taal, de taal van poŽzie, beelden en metaforen.“

Lees het interview met Paul Kevers: Bijbel blijft al te vaak vreemd boek

Naar boven

Exodus

Exodus is het verhaal zoals dat beschreven staat in het tweede boek van de Bijbel, het verhaal van de tocht van het Joodse volk van het land van de slavernij naar het land van melk en honing:

Dan zegt de Ene:
gezien, gezien heb ik
de onderdrukking van mijn gemeente
in Egypte;
hun schreeuwen
voor het aanschijn van hun drijvers
heb ik gehoord,
ja ik heb weet van zijn smarten;

ik daal af
om hem te redden uit de hand van Egypte
en om hem te doen opklimmen
uit dat land
naar een land goed en wijd,
naar een land
dat overvloeit van melk en honing;
naar het oord van de Kanašniet.

Welnu,
ziedaar, het geschreeuw
van de zonen IsraŽls
is tot mij gekomen;
ook heb ik de verdrukking gezien
waarmee de Egyptenaren hen verdrukken.

Welnu: ga,
ik zend je tot Farao;
en leid mijn gemeente, de zonen IsraŽls,
weg uit Egypte!

(Exodus 3, 7-10)

Het verhaal speelt in het Christelijk geloof, maar ook binnen het Jodendom en de Islam, een grote rol. Het woord Exodus betekent uittocht.

Het bijbelverhaal: de uittocht van het Hebreeuwse uitverkoren volk uit Egypte onder leiding van Mozes, die hiervoor de opdracht van God had gekregen.

De geschiedenis: het Hebreeuwse volk dat al meer dan 400 jaar in Egypte leefde, leed onder het juk van Farao in Egypte. Het volk morde, het wilde verlost worden uit de slavernij. Mozes, die na de moord op een Egyptische slavendrijver gevlucht was naar Midjan werd door God geroepen om terug te keren naar Egypte om het Hebreeuwse volk weg te leiden uit het land der farao’s en hen te voeren naar het oostelijk gelegen Kanašn.

Het beloofde land

Het verhaal beschrijft een ontsnapping aan de onderdrukkers, en daarna een lange en moeizame tocht van veertig jaar. Al die jaren zwerft een heel volk door de woestijn, waar het nauwelijks in haar eigen bestaan kan voorzien. Niet voor niets verlangen de IsraŽlieten regelmatig terug naar ‘de vleespotten van Egypte’. De worst in het gevangen, maar zekere bestaan lijkt aantrekkelijker dan de onzekerheid van het beloofde goede.

Maar de belofte houdt stand: het Beloofde Land wordt bereikt. Het land van melk en honing. Het land waarin ieder mens tot zijn of haar ware recht komt. Het land waarin het leven is zoals God dat heeft bedoeld.

Het Exodusverhaal is het verhaal van ieder mens

Dat ťchte Exodus-verhaal is in meerdere godsdiensten zo belangrijk, omdat het veel meer is dan een geschiedenisles van het Joodse volk alleen. Het Exodus-verhaal is het verhaal van ieder mens.

Het is het verhaal van mensen die door eigen ťn andermans schuld vast zijn komen te zitten: in fout gedrag, in verkeerde daden, in een niet gewild bestaan. Het is het verhaal van de moeizame tocht om daar uit te komen.

Om wťl tot het leven te komen waar je zo naar verlangt: een tocht van vallen en opstaan. Die soms een eeuwigheid lijkt te duren. Een tocht waarin je regelmatig toch weer in de oude fouten vervalt, omdat die wel fout zijn, maar ook zo heel erg vertrouwd. Maar een tocht waarvan de Bijbel laat zien dat die tůch kan slagen, omdat die zich uiteindelijk voltrekt onder de zegen van de Eeuwige.

Opdat het leven van ieder mens, door ieders eigen woestijn heen, toch tot bloei en tot recht komt.

Een zee die plots open gaat??

Het Exodusverhaal lijkt bij uitstek een “verhaal”, met een vuurkolom, een gouden kalf, een zee die voor de HebreeŽn opengaat, Manna uit de hemel en wat dies meer zij. Een mooi verhaal, veel meer niet. Hoogstens een sprookje.

Of toch? Kan het zijn dat achter de verhaallaag een andere betekenis schuil gaat?

De website Eeuwigheid van de Ziel doet een poging om achter verhaallaag te kijken. De poging is niet erg “orthodox”, maar zij heeft het voordeel dat zij toont hoe een andere coherente betekenis kan ontstaan achter alledaagse verhaalwoorden.

Exodus is een pelgrimage, een zoektocht naar de herinnering wie we werkelijk zijn Daar geraken voert ons in een onbekend gebied, een niemandsland. Daar worden we geconfronteerd met onszelf en met het besef dat er nog een andere waarheid is: die van de ziel. Daardoor breken bestaande waarden af om vervangen te worden door nieuwe spirituele waarden, die eeuwigdurend zijn. Gedurende die ontdekkingsreis worden we ons bewust van de aanwezigheid van een Hogere Macht, die voortleeft onder vele namen. Deze Macht is een god van vergeving, van herkansing. Een god van barmhartigheid en Liefde. Hij wil graag dat de mensen het goede doen, zoals een aardse vader dit ook wil zien van zijn kinderen. Hij wil niets liever dan dat Zijn kinderen weer thuiskomen, zoals eens de verloren zoon dat ook deed. Gewoon omdat ze er thuishoren…

Lees de beschouwing over de betekenis van Exodus

Naar boven

 

Reageer!

Wil u reageren op de cconferentie van Katrien Cornette?
Wij horen graag uw mening!

Uw reactie

Inhoud

Paul Kevers

Vlaamse Bijbelstichting

De Bijbel: een vreemd boek

Exodus