Christen Forum Limburg

maandag 24 oktober 2011

De Kerk tussen evangelie en instituut

Mgr. Jan Dumon
een Vlaming in het Vaticaan

Jan Dumon, secretaris-generaal van één van de Pauselijke Missiewerken, is een hoog geplaatste Vlaming in het Vaticaan.

Als het om de krachtlijnen gaat voor de Kerk van de toekomst, dan komt Jan Dumon op voor een Kerk die zich zo dicht mogelijk houdt bij het evangelie, de kern van ons geloof. “De Waarheid van Jezus Christus zou ons vrij moeten maken om de angst voor het nieuwe en de pluriformiteit te overwinnen, om de tekenen van de tijd beter en vooral sneller te leren verstaan. God laat zich op oneindig veel manieren herkennen en Jezus’ evangelie kan in altijd nieuwe contexten worden waargemaakt.” (Jan Dumon in Tertio van 8 juni 2010)

Terugblik: het evangelie is genoeg...

Lees een samenvatting van de conferentie.

Biografie

Jan Dumon werd geboren te Brugge op 13 juli 1942 en priester gewijd te Leuven op 12 oktober 1969. Na zijn studies te Leuven en Rome werkte hij jarenlang in Congo. In 1986 werd hij door de Belgische bisschoppen benoemd tot pastoor van de Universitaire Parochie van de Katholieke Universiteit Leuven. In 1991 werd hij ook nog benoemd tot voorzitter van Broederlijk Delen, en in 1999 tot nationaal directeur van Missio.

Vanaf oktober 2005 is Jan Dumon secretaris-generaal van de Pauselijke Missiewerken van Sint-Petrus Apostel in Rome.

Lees een uitgebreide biografie van Jan Dumon

Naar boven

Opnieuw een relevante Kerk

Ballast laten vallen
en tegendraadse meningen toelaten

pluriformiteit van meningen

Jan Dumon is niet meteen de volgzame bestuurder. Hij gaat de crisis in de kerk niet uit de weg en zijn kritiek gaat naar de grond, en is dikwijls onverbloemd.

In een interview in de Standaard van 19 februari 2011 praat hij vrijmoedig over de crisis in de kerk: De kerk staat buitenspel, en ze beseft het niet.

De crisis in de internationale Kerk is groot. Het is een illusie te denken dat onze wereld nog opgedeeld kan worden in een leergezag en een luisterende massa. De institutionele Kerk blijft vaak wereldvreemd en autoritair.

In de eerste plaats moet de Kerk zich bewust worden van haar positie. Ballast laten vallen en zich concentreren op de kern van de Bijbelse traditie. Daar komt het op aan. Alles heeft te maken met een te fundamentalistische interpretatie van de eigen traditie. Je moet erg opletten met zogenaamde eeuwige waarheden.

De paus zou veel minder bevoegdheden mogen hebben. In ons kerkelijke systeem is hij tegelijk wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. Als er nu één moment van luciditeit in onze geschiedenis is geweest, dan was het wel toen de scheiding van de machten werd ingevoerd. Waarom zou dat in de Kerk niet kunnen? In elke onderneming is het essentieel dat ze input krijgt uit onverwachte hoek.

De institutionele Kerk concentreert zich ook te veel op controversiële onderwerpen die helemaal niet belangrijk zijn in het volledige pakket dat de Kerk aan te bieden heeft. In onze christelijke traditie gaat het om een visie op leven en samenleven. En daarbij speelt de band met het onuitspreekbare of het mysterie de belangrijkste rol. Het gaat om de band met een God die een bondgenoot is van het goede leven van de mens. Daar komen ethische perspectieven bij, maar dat mag niet verworden tot een geheel van regels over moeilijke kwesties zoals alles wat het begin en het einde van het leven aangaat, alles wat nieuwe biotechnologieën betreft, alles wat met seksualiteit te maken heeft. Als je je als religie precies daarop focust en er bijna een identiteitskwestie van maakt, dan is het gevaar groot dat de mensen je daarmee gaan vereenzelvigen. En we moeten de schuld daarvoor echt niet op de media steken.

Lees het volledige artikel "De Kerk staat buuitenspel"

Naar boven

Menslievendheid voorop

Bloemstuk conferentie Jan Dumon 24 oktober 2011

In juni 2010 nodigden de Belgische bisschoppen de Vlaamse priesters uit naar Scherpenheuvel voor een dag van bezinning. Jan Dumon sprak hen toe. In een interview met Tertio zet hij de krachtljnen van zijn toespraak uiteen.

In elk mensenleven gaat het om geluk. Geluk heeft te maken met het respecteren en cultiveren van wie je in je diepste kern bent. Ik zie twee kenmerken bij elke mens. Niemand maakt zichzelf. Je wordt wie je bent in en door de interactie met anderen, een complex geheel van ontvangen en geven. Elke dag zijn er kansen te over om medemensen te ontmoeten of hen niet te zien staan. Uiteindelijk bepaalt liefde de kwaliteit van een leven en dus ook de geluksgraad ervan. Liefde als werkwoord, maar ook als geschenk

Het tweede kenmerk is de zoektocht, bewust of onbewust, naar wat dieper, verder, hoger ligt dan de bezigheden, zorgen en geneugten van elke dag. Dat heeft te maken met de zinvraag, de vraag naar de uiteindelijke richting en bestemming van het menselijke avontuur. Dat heeft te maken met een diep verlangen naar geborgenheid, naar thuiskomen, naar het Andere van wat in je leefwereld grijpbaar, berekenbaar of manipuleerbaar is. Ook dat kan je samenbrengen in zoiets als liefde die sterker is dan de dood. Er zijn veel manieren waarop mensen, al of niet in de lijn van eeuwenoude tradities, levensbeschouwingen en godsdiensten, omgaan met die zinvraag en dat diep ingewortelde verlangen. Maar geluk zal wel altijd iets te maken hebben met het ernstig nemen van die zinvraag.

In werk van de Kerk moet dan ook de menslievendheid voorop staan:

Als de kerk in deze crisis de uitnodiging herkent om te geloven dat niet haar organisatie, haar prestige, macht en luister haar geloofwaardig maakt, maar alleen de eenvoudige echtheid van haar dienst aan het leven van de wereld in Jezus’ naam, dan is die crisis een enorme kans.

De kerk draagt nog te veel de sporen van een ambigu verleden: de monarchisch-hiërarchische structuren, hovelingen in plaats van competente zakelijke medewerkers die in team samenwerken, manipulatie achter de schermen in plaats van open beraad, censuur of gewetensdruk in plaats van vrije meningsuiting. Wij zijn nog ver af van een broederlijke en zusterlijke gemeenschap. Als wij minder absolute en ongecontroleerde macht zouden kennen, dan vermindert meteen de kans op machtsmisbruik.”

De kerk heeft de onweerstaanbare neiging om ervan uit te gaan dat onze toekomst ligt in het herhalen van het verleden. In een snel veranderende wereld is zoiets dodelijk. De Waarheid van Jezus Christus zou ons vrij moeten maken om de angst voor het nieuwe en de pluriformiteit te overwinnen, om de tekenen van de tijd beter en vooral sneller te leren verstaan. God laat zich op oneindig veel manieren herkennen en Jezus’ evangelie kan in altijd nieuwe contexten worden waargemaakt. Plaatselijke gemeenschappen die met hun middelen en organisatievormen proberen in hun samenleving het eeuwenoude geloof door te geven en te vieren, kunnen best zelf uitmaken hoe dat bij hen kan gebeuren. Het gelovige besef dat we wereldwijd in grote verscheidenheid dezelfde Jezus volgen, is een veel diepere en sterkere band dan het volgen van dezelfde institutionele regels.

Lees het volledige artikel "We houden te veel vast aan een uniform priestermodel"

Naar boven

 

Reageer!

Wil u reageren op de cconferentie van Jan Dumon?
Wij horen graag uw mening!

Uw reactie

Conferentietekst

U kunt de tekst van de conferentie bestellen!

Bestel de syllabus

Overzicht

Biografie

Opnieuw relevante Kerk

Menslievendheid voorop

Jan Dumon bij Christen Forum