Christen Forum Limburg

Liefde voor het werk in tijden van management

Marc Desmet

25 januari 2010

Verzorgings- en onderwijsinstellingen worden in toenemende mate gerund als bedrijven. De onophoudelijke veranderingen, de toegenomen controle en administratie, de vele andere krachten die zorgverleners en leerkrachten weghalen van de kern van hun opdracht leiden tot vervreemding en tot onbegrip voor wat ‘het management’, ‘de directie’ doet.

Marc Desmet beschrijft deze ervaring en vraagt zich af: Wat wordt er van de liefde voor het werk in een ‘gezondheids- of onderwijsbedrijf’? Als niet-manager probeert hij management en directie te begrijpen en suggereert aandachtspunten voor het beleid. Ook geeft hij tips vanuit de ignatiaanse spiritualiteit om als werknemer én als manager staande te blijven.

Biografie

Marc Desmet studeerde in 1982 af als arts aan de KULeuven. In 1984 werd hij lid van de jezuïetenorde. Hij studeerde filosofie aan het Centre Sèves in Parijs, en theologie aan de KULeuven. In 1995 behaalde hij het Diplôme d'Université de Soins Palliatifs in Rijsel. Hij werkt als verantwoordelijk arts voor de palliatieve eenheid en het palliatief supportteam in het Virga-Jesseziekenhuis in Hasselt. Vanuit die functie heeft hij zich herhaaldelijk gemengd in het Belgsiche euthanasiedebat. In 2007 kreeg hij de driejaarlijkse Prijs ter bevordering van de geneeskunde Verhulst-Van Eeckhoven.

De ideeën voor deze conferentie vinden ook hun oorsprong in zijn ervaringen in het ziekenhuis. Typisch voor Marc Desmet is dat hij met zijn zorg voor een bevredigende werkomgeving niet de confrontatie zoekt maar zowel de werkvloer als het management benadert vanuit een bekommernis voor consensus.

Marc Desmet is lid van de stuurgroep van Christen Forum. Vorige conferenties van hem waren al het vertrekpunt voor latere publicaties (Is lijden mensonwaardig?, Lannoo 2000 en Moe van het moeten kiezen, Op zoek naar een spiritualiteit van de zelfbeschikking, Lannoo 2005, dat laatste samen met Ria Grommen.).

Naar boven

Liefde voor het werk in tijden van management

Liefde voor het werk in tijden van management

Op 9 november 2009 verscheen bij Lannoo het jongste boek van Marc Desmet, Liefde voor het werk in tijden van management - ondertitel: Open brief aan de ziekenhuisdirectie. Daarin verwoordt hij de ongerustheid van velen die aan de ziekenhuisbedden staan dat de managementcultuur veranderingen en controles met zich mee brengt die hen afhoudt van hun eigenlijke taak.

Naar aanleiding van die publicatie verscheen in het weekblad Tertio een artikel onder de veelzeggende titel Teveel management is slecht voor de zorg.

Lees het artikel.

Op 21november 2009 werkt Marc Desmet mee aan een studiedag georganiseerd door UCSIA: Ziekenhuismanagement: de overdrijving nabij? Het bewijst dat hij met zijn bezorgdheid over de "vermanaging" van de verzorgingsinstellingen de vinger heeft gelegd op een tere plek. Er zijn namelijk nogal wat mensen die zich zorgen maken over de verenging van zorgkwaliteit tot het halen van prestatiecijfers en het volgen van procedurehandboeken.

Naar aanleiding van die studiedag interviewde Jos Vranckx Marc Desmet: Big Brother waart ook rond in het ziekenhuis.

Lees het interview

De inspiratie voor zijn ideeën vond Marc Desmet in zijn eigen werkomgeving. De vastgestelde tendensen zijn nochtans op vele plaatsen te vinden, en op de conferentie zal daaraan ook aandacht worden besteed.

Naar boven

Terugblik

In de ziekenhuissector, de verzorgingsinstellingen, het onderwijs, m.a.w. in de non-profitsector, drukt het hedendaagse management op onmiskenbare wijze zijn stempel. Dat er een steeds prominentere managementcultuur aanwezig is op alle terreinen ervaren we dagelijks aan vele symptomen: veel veranderingen, meer en meer wantrouwen en een groeiend Big Brother-gevoel. Er is een verschuiving van de relatie zorgverlener-patiënt naar een van coördinatie en overleg. Tenslotte zijn er de ontmoedigende contradicties zoals aan de ene kant zuinigheid met dure uitgaven die in de perceptie dikwijls overbodig zijn, en een tekort aan zorgverleners en aan de andere kant de groei van niet-verpleegkundige functies.

Aan die emoties moeten we voorbij om meer inzicht te krijgen in het werk in deze tijd van management. Allereerst proberen we een zo correct mogelijke, wetenschappelijke doorlichting te brengen van de ziekenhuiswereld. Alle medewerkers hebben een gemeenschappelijke doel, namelijk de zorg voor de zieke. Nochtans gebeurt dit op een zo verscheiden wijze dat hierin de bedoeling van de ander dikwijls onbegrepen blijft. Feit is ontegensprekelijk dat de zorg is toegenomen en vooral dat ze professioneel is georganiseerd. We mogen er dan ook van uitgaan dat de ziekenhuiswereld één van de meest complexe bedrijven is.

Liefde voor het werk in tijden van management impliceert vervolgens ook een evolutie van emotie en inzicht naar koerscorrectie en verdieping. Hoe houd je er de goede geest in en hoe creëer je de ruimte voor liefde voor het werk?

Voor een goede geest vereist management op mensenmaat o.m.:

  • aandacht voor de druk van de veranderingen;
  • nagaan of er voldoende oog is voor het niet-meetbare;
  • een teruggaan naar de essentie, het ziekbed;
  • communicatie met de basis;
  • geen goednieuwsshow;
  • een permanente dialoog tussen zorg en management;
  • een creatie van structurele begeleidingsmomenten;

Om als individu staande te blijven in het hedendaagse management is een persoonlijke verdieping met inzicht in missing links en concrete tips onontbeerlijk.

Hiervan enkele missing links en concrete tips. Missing links zijn o.m. de verbinding van geest en lichaam bij beslissingen; de verbinding met de armen in de wereld; de verbinding met humor. Marc Desmet gaf ook concrete tips:

  • beslis niet alleen met je verstand
  • bedenk twee keer per dag dat je bij de rijken behoort
  • wees geestig, niet cynisch.

Liefde voor het werk in tijden van management slaat op liefde voor de patiënt en zijn naasten en ook op allen die zorg proberen te realiseren, op welke wijze dan ook. Wees er wel van overtuigd dat liefde niet alleen te maken heeft met personen, maar ook met structuren.

Maar toch ook dit: overdrijf niet met het bedrijf, bouw een ziekenhuis en… bedrijf de liefde.

(Ilse Gorissen)

Naar boven